Waarom vastzetten in 2026 vaak slimmer is dan je denkt

De energiemarkt van april 2026 is allesbehalve saai. Terwijl de zon zich vaker laat zien, rommelt het op het wereldtoneel en dat merk je direct in je portemonnee. Vooral de gasprijzen vertonen weer kuren door onrust in het Midden-Oosten, terwijl de overheid via de belastingknop probeert om ons massaal aan de warmtepomp te krijgen. Je vraagt je dan ook terecht af: moet je in 2026 kiezen voor de schijnbare veiligheid van een vast contract of gokken op de flexibiliteit van een variabel tarief?

Het antwoord is in 2026 verrassend eenduidig voor wie van zekerheid houdt. Een vast contract is momenteel vaak honderden euro's goedkoper op jaarbasis dan een variabel contract. Dit komt mede door de flinke cashbacks die leveranciers weer uit de kast trekken om klanten binnen te halen. Je ziet dat de markt weer concurrerend is geworden, maar wel met een scherp randje. De verschillen tussen de hoogste en laagste tarieven zijn groot, dus simpelweg blijven zitten waar je zit is dit jaar een dure grap.

In tegenstelling tot een paar jaar geleden, toen vaste contracten bijna onvindbaar waren, is de keuze nu weer reuze. In april 2026 zie je dat de gasprijzen weer stijgen door lage voorraden aan het begin van het jaar en verstoringen in de aanvoer vanuit Qatar. Door nu te kiezen voor een vast energiecontract voor 1 jaar, koop je die onzekerheid af. Je weet precies wat je per kilowattuur en per kuub gas betaalt, ongeacht wat er in de wereld gebeurt.

Een jaarcontract heeft daarbij de voorkeur boven een contract voor drie of vijf jaar. Waarom? Omdat je dan volgend jaar weer kunt profiteren van een nieuwe welkomstbonus. Bovendien voorkom je dat je drie jaar lang vastzit aan tarieven die nu misschien gunstig lijken, maar over achttien maanden door technologische vooruitgang of nieuwe gasvelden weer als peperduur aanvoelen. Het is een tactisch spel waarbij je elk jaar opnieuw de kaarten schudt om de laagste lasten te garanderen.

De overheid maakt in 2026 haar bedoelingen meer dan duidelijk. De energiebelasting op gas is gestegen naar ruim 72 cent per kuub, terwijl de belasting op elektriciteit juist licht is gedaald naar ongeveer 11 cent per kilowattuur. Dit is een bewuste keuze om elektrisch verwarmen en koken te stimuleren. Je merkt dit vooral als je nog een traditionele cv-ketel hebt; je rekening stijgt bijna automatisch, zelfs als je minder verbruikt.

Omdat de variabele tarieven van leveranciers vaak sneller meestijgen met deze belastingverhogingen en marktschommelingen, biedt een vast contract een welkome buffer. Je zet namelijk niet alleen de kale leveringsprijs vast, maar je beschermt jezelf ook tegen de grillen van de leveranciers die hun marges proberen te beschermen bij stijgende inkoopkosten. Het loont dus om alle energiecontracten vergelijken en specifiek te letten op de totale jaarprijs inclusief alle belastingen en de verminderde energie belastingvermindering van 2026.

Naast je verbruik zijn er kosten waar je als consument helaas geen invloed op hebt: de netbeheerkosten. In 2026 zijn deze kosten gemiddeld met 25 euro per jaar gestegen. Netbeheerders zoals Liander en Stedin investeren miljarden in het stroomnet om alle laadpalen en warmtepompen aan te kunnen. Omdat deze vaste kosten voor iedereen omhooggaan, wordt het nog belangrijker om te besparen op het deel waar je wél invloed op hebt: het leveringstarief.

Een variabel contract biedt je de vrijheid om maandelijks op te zeggen, wat aantrekkelijk klinkt als je verwacht dat de prijzen gaan dalen. Maar met de huidige geopolitieke situatie is die daling allesbehalve gegarandeerd. Je betaalt bij een variabel contract eigenlijk een premie voor je vrijheid, terwijl die vrijheid je in de praktijk vaak alleen maar meer geld kost. De nuchtere conclusie is dat je in 2026 voor die vrijheid een hoge prijs betaalt die je beter in je eigen zak kunt steken door slim over te stappen.

De lente is traditioneel het moment waarop we de verwarming lager zetten, maar het is ook het ideale moment om je energiecontract tegen het licht te houden. Wacht niet tot de herfst wanneer de prijzen meestal weer stijgen door de toenemende vraag. Door nu actie te ondernemen, profiteer je van de relatieve rust op de markt en de scherpe acties van leveranciers die hun marktaandeel willen vergroten.

Of je nu in een goed geïsoleerd appartement in de stad woont of een oudere woning in de provincie hebt, de cijfers liegen niet. Vergelijken is in 2026 geen luxe meer, maar een noodzaak om je vaste lasten beheersbaar te houden. De markt beweegt sneller dan ooit, en de consument die bereid is om jaarlijks tien minuten in een vergelijker te steken, is aan het einde van de rit de lachende derde.