Chantage: Amerikaanse troepen blijven in Europa in ruil voor Groenland

President Donald Trump zet de Amerikaanse troepenmacht in Europa in als drukmiddel om zijn wensen rond Groenland en de oorlog met Iran af te dwingen. Tijdens zijn terugvlucht naar Washington na de NAVO-top in Ankara maakte hij duidelijk dat het lot van tienduizenden Amerikaanse militairen op Europese bodem “afhangt van Groenland” en van de manier waarop bondgenoten omgaan met de spanningen met Teheran.

Aan boord van Air Force One zei Trump dat hij nog geen definitieve beslissing heeft genomen over de aanwezigheid van Amerikaanse troepen in Europa. “Ik heb de definitieve beslissing nog niet genomen”, verklaarde hij tegenover verslaggevers. Tegelijkertijd suggereerde hij dat bondgenoten moeten meegaan in zijn plannen om “een erg goede deal” voor Groenland te sluiten, wil de veiligheidsgarantie van Washington overeind blijven. Daarmee gebruikt hij de circa 80.000 militairen die de VS momenteel in Europa hebben gestationeerd als onderhandelingskaart in geopolitieke deals.

Groenland, formeel onderdeel van het Deense koninkrijk, is voor Trump al langer een strategische wens vanwege de ligging in het Noordpoolgebied en de militaire infrastructuur op het eiland. Door nu een “goede deal” voor Groenland expliciet te verbinden aan de vraag welke Amerikaanse bases in Europa open blijven, verhoogt hij de druk op Denemarken en andere NAVO-landen om zijn eisen serieus te nemen. Voor Europese regeringen komt dat neer op veiligheid in ruil voor territoriale en politieke concessies.

Trump koppelde zijn dreigement niet alleen aan Groenland, maar ook aan de oorlog met Iran. “Ook hangt veel af van Iran”, zei hij, waarmee hij duidelijk maakte dat de Amerikaanse koers richting Teheran medebepalend is voor het toekomstig troepenbestand in Europa. Europese landen proberen al langer een eigen lijn te varen richting Iran, onder meer rond sancties en diplomatieke kanalen. Door de Amerikaanse militaire aanwezigheid in Europa te verbinden met steun voor zijn Iran-beleid, verhoogt Trump de druk op Europese hoofdsteden.

De VS hebben ongeveer 80.000 militairen in Europa gestationeerd; een aanwezigheid die werd uitgebreid na de Russische invasie van Oekraïne in 2022. Vorige maand kondigden de Verenigde Staten aan zes maanden lang te gaan heroverwegen welke troepen en militaire bases ze in Europa willen houden. Met de nieuwe uitspraken wordt die herziening nu direct gekoppeld aan politieke deals over Groenland en Iran, wat de onzekerheid onder Europese bondgenoten vergroot. Mocht Washington besluiten troepen te verplaatsen of bases te sluiten, dan kan dat directe gevolgen hebben voor NAVO-operaties en de afschrikking richting Rusland.