/width:1920/plain/https://s3-newsifier.ams3.digitaloceanspaces.com/welingelichtekringen.nl/images/2026-11/dankbaar-zijn-filosofen-oefeningen-6afc2a2280092.jpg@webp)
“Bederf wat je hebt niet door te verlangen naar wat je niet hebt.”
Dat schreef de Griekse filosoof Epicurus ruim tweeduizend jaar geleden over het topic dankbaarheid.
"Ook dat wat je nu hebt, wilde je ooit graag", voegde hij eraan toe.
Dankbaarheid betekent niet dat je doet alsof alles prima gaat,
schrijft het Engelse filosofieplatform Philosophy
Basics. Het gaat erom dat je duidelijk op je netvlies hebt wat al goed is. Filosofen en
psychologen hebben acht oefeningen bedacht om dit gevoel op te roepen.
Kijk eerst naar wat je al hebt
Je baan, je huis, die vriend die je nu vanzelfsprekend vindt: ooit
hoopte je erop zonder te weten of het zou lukken. Kies één gewoon
onderdeel van je leven en vraag je af of je er ooit naar verlangde. Vaak
is het antwoord ja.
De Romeinse keizer Marcus Aurelius ging een stap verder. Denk aan het
beste wat je hebt, schreef hij in zijn Overpeinzingen, “en
bedenk hoe vurig je ernaar zou zoeken als je het niet had”. Neem iets
kleins, zoals warm water uit de kraan of een fijne stoel. Hoeveel zou je
ervoor overhebben als het er niet was?
Hij waarschuwde er wel bij: hecht er niet zo aan dat het je van
streek maakt als je het kwijtraakt. Je moet het beter zien, niet
steviger vasthouden.
Dank heeft een naam en een stem
Het hele eerste boek van de Overpeinzingen is een lijst van
schulden. Marcus noemt zijn grootvader, vader en moeder en zegt wat hij
van elk leerde. Doe hetzelfde in een paar regels: welke leraar, oma,
oud-baas of vriend leerde je iets wat je nog steeds gebruikt?
Dankbaarheid voelt echter met een naam erbij.
Zeg het daarna ook. Seneca schreef er een heel boek over, Over
weldaden.
Wie een weldaad met dankbaarheid ontvangt, betaalt de eerste termijn al terug.- Seneca, Romeins filosoof
De collega die voor je inviel, de buurman die je pakketje aannam:
stuur deze week één kort bericht en zeg precies wat het voor je
betekende. Seneca vond dat je je dank niet alleen moest laten horen aan
de gever, “maar overal”.
Een vroeg boeddhistisch geschrift noemt twee soorten mensen zeldzaam:
wie als eerste iets goeds doet en wie dankbaar is en iets terug wil
doen. Kun je iemand niet terugbetalen, omdat hij er niet meer is of de
hulp te groot was, help dan iemand die nu in dezelfde situatie zit.
Een dagboek helpt, maar niet voor alles
Het bekendste onderzoek komt van de Amerikaanse psychologen Robert
Emmons en Michael McCullough, in 2003 gepubliceerd.
Proefpersonen hielden wekelijks of dagelijks bij waar ze dankbaar voor
waren. Andere groepen schreven ergernissen, neutrale gebeurtenissen of
vergelijkingen met anderen op.
In cijfers
- 3 experimenten met studenten en mensen met een spierziekte, in 2003
- 10 weken duurde de wekelijkse versie
- dagelijks: de duidelijkste verbetering van de stemming
- wekelijks: geen betere stemming, wel een positiever oordeel over het leven als geheel
De dankbare groepen voelden zich beter “op meerdere, maar niet alle”
metingen, schreven de onderzoekers. Een behandeling voor een ziekte is
het dus niet. Wil je beginnen, schrijf dan op zondagavond drie
specifieke dingen op uit de afgelopen dagen: het gesprek waar je om
moest lachen, de maaltijd die iemand voor je kookte. Niet elke week
“mijn gezin”.
Genoeg is ook een antwoord
“Wie tevreden is met zijn lot, is rijk”, staat in de
Daodejing van de Chinese denker Laozi. Dat betekent niet dat je
geen doelen meer hebt of onrecht accepteert. Vraag je af op welk terrein
meer weinig verschil zou maken en waar je kunt stoppen met jagen.
Je hoeft ook niet alles op te schrijven. De eerste slok koffie, een
liedje dat je vergeten was, de kleine
routines die je gelukkiger maken: sta er vandaag een paar seconden
bij stil.
Dankbaar zijn is geen zwijgplicht
Dankbaarheid is geen reden om echte problemen te negeren of
oneerlijke behandeling te slikken. Je kunt blij zijn met je baan en toch
om opslag vragen. Je kunt van je familie houden en ze toch vermoeiend
vinden.
Iemand die het zwaar heeft voorhouden dat hij “dankbaar moet zijn”,
helpt zelden, schrijft Philosophy Basics. Dankbaarheid groeit als je
haar zelf opmerkt, niet als een ander haar oplegt. Ook dat hoort bij gelukkig
ouder worden: zien wat goed is, zonder te ontkennen wat moeilijk
is.
Zo bedoelde Epicurus het ook. Wat je nu hebt, was ooit iets waar je
op hoopte.
Meer weten?
Lees ook
POPULAIR NIEUWS

3 tekenen dat je echt verliefd bent op iemand, volgens een relatietherapeut

Welke warmtepomp is de beste? Bespaar duizenden euro's door deze vóór 31 december aan te schaffen
De vorige keer was een succes (Kim heeft nu een atoombom) dus Trump sluit ontmoeting met Kim Jong-un in China niet uit

Motor laten draaien tijdens het ijskrabben? In Nederland mag het, over de grens kost het je tot 130 euro

Gastwifi voor bezoek? Controleer dit ene vinkje op je router



