Naar inhoud springen

Voel je je in december eenzamer dan de rest van het jaar? Daar is een verklaring voor

psychologie
Een vrouw zit alleen bij een raam met kerstverlichting en kijkt naar een feestelijk verlichte straat.
Overal brandt er licht, de winkelstraten en huizen zijn prachtig versierd. Toch bekruipt je misschien een gevoel van eenzaamheid tussen al die vrolijke mensen. Daarin ben je zeker niet de enige: in een Britse peiling uit 2018 zei 17 procent zich rond de feestdagen eenzamer te voelen dan anders.

Eenzaamheid ontstaat door je te vergelijken met anderen

Eenzaamheid is een gevoel: je vindt dat je relaties tekortschieten, vooral vergeleken met die van anderen, schrijft The Conversation op basis van Brits onderzoek.
December maakt die vergelijking onontkoombaar. Reclames, kerstfilms en sociale media tonen volle tafels, cadeaus en lachende families. Leg je je eigen feestdagen ernaast, dan zie je vooral wat ontbreekt. Een lege stoel aan tafel weegt rond kerst zwaarder, net als een familie waarmee het contact stroef loopt.
Paul Jones van Aston University noemt het gevoel in The Conversation “uit de pas lopen” met de rest: je zit misschien tussen mensen, maar voelt je er niet mee verbonden.

Donker, druk en duurder

De vergelijking staat niet op zichzelf. In december spelen meer dingen tegelijk:
  • Lange donkere avonden. Je gaat minder naar buiten en ziet minder mensen terloops, zoals buren of collega’s bij de koffieautomaat.
  • Ander eten en drinken. Meer alcohol, meer suiker en minder slaap drukken op je stemming, schrijft The Conversation.
  • Geld. Zit je krap, dan sla je een etentje of kerstborrel eerder over. Volgens het CBS voelen mensen met een uitkering zich ruim twee keer zo vaak sterk eenzaam als werkenden en gepensioneerden: 23 tegenover 9 procent.

In cijfers

  • 10 procent van de Nederlanders van 15 jaar en ouder voelde zich in 2025 sterk eenzaam, 30 procent enigszins (CBS).
  • 13 procent van de 35- tot 45-jarigen is sterk eenzaam, bij 55-plussers is dat minder dan 9 procent (CBS, 2025).
  • 1,8 miljoen Britse volwassenen zitten eerste kerstdag alleen terwijl ze dat niet willen (YouGov voor het Leger des Heils, december 2025).

Niet alleen ouderen zitten ermee

Het beeld van de eenzame oudere klopt maar half. Volgens het CBS, dat in september de cijfers over 2025 publiceerde, zijn mensen tussen 35 en 55 juist het vaakst sterk eenzaam. De Vlaamse hulplijn Tele-Onthaal kreeg tussen kerst en oud en nieuw 14 procent meer gesprekken dan een jaar eerder, meldde VRT NWS. Er belden vooral meer jongeren tussen 18 en 24 jaar en meer mannen.
Die cijfers schommelen nauwelijks: al vijf jaar ligt het aandeel sterk eenzamen rond de tien procent. Dat het verschil tussen alleen zijn en je eenzaam voelen groot is, blijkt ook uit hersenonderzoek.
Met de juiste steun hoeft niemand met kerst afgesneden te zijn van anderen.
- Andrew Wileman, coördinator sociale isolatie bij het Leger des Heils in Groot-Brittannië

Wat helpt als december zwaar valt

De Britse gezondheidsdienst NHS zet op zijn pagina Every Mind Matters een paar eenvoudige stappen op een rij:
  1. Neem zelf contact op. Stuur een oude vriend een bericht of bel een familielid, ook als je al lang niets van elkaar hoorde.
  2. Sluit je aan bij een groep. Een koor, wandelclub of buurtinitiatief geeft je contact zonder dat je een gesprek hoeft te bedenken.
  3. Zeg hardop hoe je je voelt. Eenzaamheid is vaker gedeeld dan je denkt. Vergelijk jezelf niet met wat anderen online laten zien.
  4. Help een ander. Vrijwilligerswerk rond de feestdagen, zoals bij een kerstdiner voor buurtgenoten, brengt je onder de mensen.
  5. Plan iets wat je zelf leuk vindt. Een wandeling, een boek of een serie: de dagen hoeven niet volgens het kerstplaatje te verlopen.
Verwacht ook niet te veel van de feestdagen zelf. De druk om het gezellig te hebben maakt een gewone dag vaak zwaarder dan nodig.
Wil je met iemand praten, dan kun je dag en nacht anoniem terecht bij De Luisterlijn (088 0767 000). Denk je aan zelfdoding, bel dan 113 via 0800 0113.
Meer weten?
loading

Loading