Piekeren? Goed nieuws: wetenschap linkt het aan hoge intelligentie

psychologie
door Dirk Kruin
donderdag, 05 februari 2026 om 12:42
179116438_m
Herken je dat: een golf van stress of angst zodra je met een probleem wordt geconfronteerd? Je zou denken dat dit alleen maar nadelig is, maar wetenschappers ontdekten het tegenovergestelde. Overmatig piekeren blijkt namelijk verband te houden met een hogere intelligentie.​
De wetenschap achter piekeren
Een studie gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Trends in Cognitive Sciences toont aan dat overmatig piekeren niet per se negatief is. Dit gedrag wordt vaak geassocieerd met neuroticisme – een persoonlijkheidstrek die wordt gekenmerkt door overweldigende negatieve emoties zoals stress en angst. Hoewel dit leidt tot aanhoudende negatieve gedachten, kan het ook een teken zijn van een geest die in staat is tot complexe en diepgaande gedachten.​
Dr. Adam Perkins, specialist in de neurobiologie van de persoonlijkheid aan King's College London, verklaart: mensen die de neiging hebben om overwegend negatieve gedachten te hebben en sneller in paniek raken dan gemiddeld, kunnen intense negatieve emoties ervaren zelfs zonder dat er sprake is van een echte dreiging. Dit wijst op een zeer actieve verbeelding die fungeert als een ingebouwde "dreigingsgenerator."​​
Waarom piekeraren betere probleemoplossers zijn
Perkins legt uit dat vrolijke en zorgeloze mensen per definitie niet piekeren over hun problemen. Daardoor staan zij in het nadeel als het gaat om het oplossen van problemen, vergeleken met een meer neurotisch persoon. Aanvullend onderzoek van SUNY Downstate Medical Center bevestigt dit: hoge intelligentie en piekeren correleren beide met bepaalde hersenactiviteit, wat suggereert dat intelligentie mogelijk samen met piekeren is geëvolueerd.​
Een studie gepubliceerd in Frontiers in Evolutionary Neuroscience vond zelfs dat mensen met een gegeneraliseerde angststoornis hoger scoorden op IQ-tests dan deelnemers zonder deze aandoening.
De keerzijde: wees alert op de risico's
Het ideaal is om extremen te vermijden. Neuroticisme brengt ook risico's met zich mee, zoals de ontwikkeling van angststoornissen, depressie, mentale vermoeidheid en emotionele overbelasting. Deze persoonlijkheidstrek kan het lichaam op de lange termijn uitputten. Herkenning en balans zijn daarom essentieel.​

Piekeren in cijfers

FeitBevinding
OnderzoekPublicatie in Trends in Cognitive Sciences
VerbandMensen met hoge neuroticismescores hebben een actieve verbeelding
VoordeelBeter in complex probleemoplossen
RisicoVerhoogde kans op angst, depressie en mentale uitputting
AdviesVermijd extremen, zoek balans
loading

Loading