
Twintig mensen met een depressie die niet op behandeling reageerde,
kregen in Colorado één dosis psilocybine, de werkzame stof uit paddo’s
en truffels. Na acht weken had de groep met de hoge dosis duidelijk
minder last van plezierloosheid dan de groep met een minidosis. Na een
week zagen de onderzoekers dat verschil nog niet. Wat voor conclusies kunnen we aan dit kleinschalige onderzoek verbinden?
Na acht weken minder plezierloos, na een week nog niet
Psychiaters van de University of Colorado Anschutz deelden de
deelnemers door loting in. De ene groep kreeg 25 milligram psilocybine,
de andere 1 milligram, een dosis die als nepmiddel dient. Deelnemers en
onderzoekers wisten niet wie wat kreeg. Beide groepen kregen
psychologische begeleiding.
Het belangrijkste meetpunt lag een week na de behandeling. Daar
vonden de onderzoekers geen statistisch significant verschil tussen de
groepen, wat betekent dat een verschil op toeval kan berusten. Na acht
weken was het verschil wel significant. Dat was een secundaire uitkomst,
een meting die vooraf niet als hoofdvraag gold.
De somberheid in het algemeen nam in de groep met 25 milligram wel
meer af, zowel na een week als na acht weken. De resultaten staan sinds
17 november in het vakblad Journal
of Affective Disorders. Volgens de universiteit is het de eerste
gerandomiseerde proef met een placebogroep die psilocybine specifiek op
deze klacht test.
Alles wat leuk was, doet je niets meer
Die klacht heet anhedonie: je verliest de interesse in dingen of het
vermogen om ergens van te genieten. Een etentje met vrienden, muziek of
de kleinkinderen laten je koud. Anhedonie blijft vaak hangen, ook als
andere klachten van een depressie verbeteren.
“Anhedonie kan een van de meest slopende kanten van depressie zijn.
Het tast je vermogen aan om plezier, verbondenheid en zin te vinden in
het dagelijks leven”, zegt psychiater Andrew Novick, die het onderzoek
leidde, in het persbericht van
de universiteit. Eerder schreven we dat hopeloosheid
bijna altijd op een depressie wijst; anhedonie is een van de andere
hoofdklachten.
In cijfers
- 20 deelnemers met een depressie waar eerdere behandelingen niet genoeg hielpen. Bij de start in 2024 mikten de onderzoekers op 40, meldde het Amerikaanse ziekenhuis UCHealth vorig jaar.
- 25 tegen 1 milligram psilocybine, eenmalig.
- 8 uur duurde een sessie volgens de opzet: op een bank in een huiskamerachtige ruimte, met oogmasker, muziek en twee therapeuten.
- 1 en 8 weken na de behandeling werd gemeten; alleen na 8 weken was het verschil in plezierloosheid significant.
Waarom de onderzoekers voorzichtig blijven
Twintig deelnemers is weinig. De onderzoekers noemen de uitkomsten
zelf voorlopig en willen grotere proeven om te zien of het effect blijft
en hoe psilocybine op anhedonie werkt.
Er speelt nog een probleem. Wie 25 milligram krijgt, merkt dat
meestal aan de trip. Neurowetenschapper Scott Thompson, die aan de proef
meewerkte, vertelde vorig jaar aan UCHealth dat in eerdere studies
ongeveer 85 procent van de deelnemers goed raadde in welke groep ze
zaten. Dat kan de verwachtingen en dus de uitkomst kleuren.
Depressie is niet één ervaring en niet alle symptomen reageren op dezelfde manier op een behandeling.- Andrew Novick, psychiater University of Colorado Anschutz
Bijwerkingen noemt het persbericht niet. In de opzet van de studie
noemde Novick misselijkheid en hoofdpijn. Soms komen angst of nare
herinneringen boven tijdens de trip.
Grotere proeven, ook met Nederlandse patiënten
De Colorado-proef is klein naast het werk van het Britse bedrijf
Compass Pathways. Aan een eerdere studie met 233 patiënten deden ook het
UMC Utrecht, het UMCG en het LUMC mee. Drie weken na 25 milligram was 29
procent van die patiënten van de depressie af, tegen 8 procent na 1
milligram. Over die
grote paddo-studie bij zware depressie schreef WEL in 2022.
Compass haalde in 2025 en 2026 in twee grote fase 3-proeven, de
laatste stap voor goedkeuring, het hoofddoel. Het bedrijf wilde zijn
aanvraag bij de Amerikaanse medicijnwaakhond FDA eind 2026 rond
hebben.
Truffels uit de smartshop zijn geen behandeling
In Nederland zijn verse paddo’s sinds 1 december 2008 verboden.
Truffels, de ondergrondse knolletjes van dezelfde soort paddenstoelen,
zijn legaal en liggen in smartshops. Psychiater en onderzoeker Robert
Schoevers raadt af om ze op eigen houtje tegen klachten te gebruiken.
“Het is af te raden om psychedelica voor therapeutische doeleinden te
gebruiken zonder goede begeleiding”, zei hij in 2024 tegen BNNVARA.
Mensen met langdurige klachten lopen volgens hem meer kans op een
negatieve reactie.
Psilocybine tegen depressie krijg je in Nederland alleen in
wetenschappelijk onderzoek. Heb je al weken nergens meer plezier in, ga
dan eerst naar de huisarts. Denk je aan zelfdoding, bel dan 113 of
gratis 0800-0113.
Meer weten?
Lees ook
POPULAIR NIEUWS

Officieel 65, feitelijk 60: hier stoppen werkenden jaren eerder dan in Nederland

Als je lang in Spanje hebt gewoond, kan je niet zomaar terug.

Dit is de 'klusjesman' uit de Deventer Moordzaak

Werkloos bij €4.000 bruto: zoveel WW krijgen een Belg, een Duitser en jij per maand

Op de Chinese beurs is de AI-zeepbel al gebarsten, nu wij nog



