Wie depressief is, zoekt meestal zijn heil in therapie en medicijnen. Dat is vaak ook nodig en het helpt. Maar onderzoekers komen nu met een simpelere methode: een online-oefening van slechts tien minuten.
Ze deden via sociale media een oproep aan professionals: stel dat 500 mensen met depressieve klachten slechts tien minuten aandacht krijgen, wat zou je in die tijd doen?
De oproep leverde 66 voorstellen op. Daaruit selecteerden de onderzoekers twaalf veelbelovende ideeën. Deze interventies die in één korte sessie plaatsvinden, werden vervolgens getest bij ruim 7500 Amerikanen. Zij kregen willekeurig een van de twaalf oefeningen of een controleopdracht waarbij ze simpelweg informatie over forel lazen.
De interventies varieerden sterk. Zo was er een schrijfoefening waarbij deelnemers hun gevoelens verwoorden met behulp van generatieve AI. Een andere opdracht gebruikte een inspirerende Thaise reclamevideo om te laten zien hoe kleine goede daden het gevoel van betekenis in het leven kunnen vergroten.
Twee oefeningen springen eruit
Direct na afloop voelden deelnemers zich vrijwel altijd hoopvoller en gemotiveerder. Maar een maand later bleken vooral twee oefeningen effect te hebben: Interactive Cognitive Reappraisal (het herinterpreteren van negatieve gedachten) en Finding Focus (het richten van aandacht op concrete, haalbare doelen).
De effecten waren bescheiden. Gemiddeld daalden depressiescores bij deze twee oefeningen ongeveer vier procent sterker dan bij de controlegroep. Toch kan zo’n kleine verbetering volgens onderzoekers betekenisvol zijn, juist omdat deze interventies gratis, kort en online zijn en daardoor miljoenen mensen kunnen bereiken.
Groot wereldwijd probleem
Depressie treft jaarlijks naar schatting 332 miljoen mensen wereldwijd. Professionele behandeling zoals psychotherapie kan effectief zijn, maar voor veel mensen blijft die buiten bereik door kosten, wachtlijsten of stigma.
Volgens de onderzoekers is dit de eerste studie die laat zien dat een eenmalige, korte interventie ook bij volwassenen nog een maand later meetbare effecten kan hebben.
De bedoeling is nadrukkelijk niet om therapeuten te vervangen. De korte oefeningen zijn vooral bedoeld als laagdrempelige ondersteuning, bijvoorbeeld voor mensen die nog op een wachtlijst staan voor behandeling of helemaal geen hulp krijgen.
Onderzoekers werken inmiddels aan nieuwe toepassingen, bijvoorbeeld via sociale media, scholen en wachtlijsten in de geestelijke gezondheidszorg. Ook wordt onderzocht hoe kunstmatige intelligentie zulke korte interventies persoonlijker kan maken.
De belangrijkste boodschap: zelfs een paar minuten investeren in praktische psychologische vaardigheden kan al een eerste stap zijn naar verbetering.