Wanneer rouw je lichaam pijn doet: hoe verdriet ontsteking en echte pijn veroorzaakt

Rouw en intens verdriet kunnen letterlijk pijn doen in je lichaam. Steeds duidelijker blijkt uit onderzoek dat emotionele klappen het immuunsysteem ontregelen, ontsteking aanjagen en zo bestaande kwalen verergeren of nieuwe klachten uitlokken.[pubmed.ncbi.nlm.nih]​

Wie een partner of kind verliest, heeft aantoonbaar meer lichamelijke risico’s. In studies bij weduwen en weduwnaars blijken ontstekingsstoffen in het bloed verhoogd en schommelt de hartslagvariabiliteit, beide factoren die de kans op hartproblemen vergroten. Een onderzoeksteam vatte het droog samen: mensen in rouw laten “higher levels of systemic inflammation and lower antibody response to vaccination” zien dan niet-rouwtende leeftijdgenoten.

Rouw is bovendien een full‑body ervaring. Artsen zien vaker spier- en gewrichtspijn, hoofdpijn, slaapproblemen, een dichtgeknepen keel en maag-darmklachten bij mensen die iemand hebben verloren. Bij wie al een kwetsbaarheid heeft – bijvoorbeeld artrose of astma – kan de pijn juist in dat gebied heftiger worden, omdat het hele afweersysteem in de alarmstand staat.[

Onder stress produceert het lichaam extra stresshormonen en ontstekingsstoffen die zenuwuiteinden gevoeliger maken, waardoor gewone sensaties ineens als pijn worden ervaren. Dat kan zich uiten als drukkende borstpijn, brandende zenuwpijn of kramp in de buik, zonder dat er altijd een nieuwe lichamelijke aandoening is. Niet voor niets spreken cardiologen over het “gebroken‑hartsyndroom”, waarbij heftige emoties tijdelijk de hartspier ontregelen en echte hartaanvalachtige klachten geven.

Toch is het gevaarlijk om alles op de psyche te schuiven: nieuwe of plots verergerende pijnklachten verdienen altijd medische beoordeling. Tegelijk helpt het om te weten dat rouw het zenuwstelsel hyperalert maakt, zodat het brein elke prikkel als bedreiging kan lezen.