Weten narcisten van zichzelf dat ze narcistisch zijn?

Heb jij ooit tegenover iemand gezeten die zichzelf geweldig vond, voortdurend aandacht opeiste en zelden oog had voor jouw gevoelens? Dan heb je waarschijnlijk te maken gehad met narcistisch gedrag. Maar weten narcisten eigenlijk wel hoe ze overkomen? Of leven ze op een soort roze wolk waarin ze denken dat iedereen net zo enthousiast over hen is als zijzelf?

Het verrassende antwoord: ja, narcisten weten heel goed dat ze narcistisch zijn.

Sterker nog, onderzoek laat zien dat ze zichzelf zonder moeite omschrijven als arrogant, opschepperig en egocentrisch. En nee, dat ervaren ze niet als een probleem.

Psychologen meten narcistische eigenschappen al jarenlang met uitgebreide vragenlijsten. Maar er bestaat ook een veel eenvoudigere test: mensen krijgen de stelling voorgelegd: “Ik ben een narcist.”

Wat blijkt? Mensen die hoog scoren op narcistische persoonlijkheidstrekken, geven dat meestal gewoon toe.

Ze herkennen zichzelf als iemand die graag in de schijnwerpers staat, zichzelf belangrijk vindt en regelmatig denkt beter te zijn dan anderen. Vrienden, familieleden en zelfs mensen die hen pas net hebben ontmoet, blijken dat beeld vaak te bevestigen.

Misschien denk je nu: dan weten ze dus ook dat hun gedrag anderen kwetst?

Ook daarop is het antwoord opvallend duidelijk. Narcisten begrijpen prima dat eigenschappen als arrogantie en opschepperij niet bepaald geliefd maken. Ze weten dat anderen daar last van kunnen hebben. Alleen vinden ze de voordelen voor zichzelf belangrijker.

Onderzoekers ontdekten dat narcistische mensen deze eigenschappen persoonlijk aantrekkelijk vinden. Ze geloven dat arrogantie, zelfvertrouwen en dominantie hen helpen om succesvol te worden, status te verwerven en bewondering af te dwingen. Sterker nog: veel narcisten zouden liever nóg zelfverzekerder en dominanter zijn dan ze nu al zijn.

Een hardnekkige theorie stelt dat narcisten diep vanbinnen eigenlijk onzeker zijn. Maar wetenschappelijk bewijs daarvoor ontbreekt grotendeels.

Onderzoeken laten juist zien dat narcisten zichzelf oprecht aantrekkelijk, slim en succesvol vinden. Waar ze minder waarde aan hechten? Eigenschappen als vriendelijkheid, warmte en empathie.

Dat zie je ook terug in hun keuzes. In relaties vinden narcisten uiterlijk en status vaak belangrijker dan karakter. In het leven streven ze vaker naar rijkdom, macht en beroemdheid.

Mensen die minder narcistisch zijn, blijken juist gelukkiger te worden van hechte relaties, betrokkenheid bij anderen en een sterk sociaal netwerk.

De conclusie is misschien wel de meest frustrerende van allemaal: narcisten weten vaak precies wie ze zijn. Het verschil is alleen dat zij die eigenschappen niet als een tekortkoming zien, maar als een voordeel.

Bron: Psychology Today