Brussel wil vetorecht inperken als EU gaat uitbreiden

BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie wil het vetorecht van lidstaten inperken op bepaalde onderwerpen als de EU gaat uitbreiden. Dat staat in een voorstel dat het dagelijks bestuur van de EU dinsdag presenteert. Om sneller en effectiever te kunnen beslissen over sancties, belasting op energie en belastingfraude, zou akkoord van een zogeheten gekwalificeerde meerderheid van de lidstaten genoeg moeten zijn, aldus de Commissie.

Een gekwalificeerde meerderheid betekent akkoord van 55 procent van de landen die 65 procent van de EU-inwoners vertegenwoordigen. Ook voor stemmingen over de start en het afsluiten van onderhandelingen met kandidaat-lidstaten zou zo'n meerderheid moeten gelden, zo wil de Commissie.

Voor de aanpassing van de stemregels is instemming van alle lidstaten nodig, wat lastig wordt. Het voorstel wordt volgende week besproken op een EU-top van regeringsleiders.

Routekaart

Het voorstel valt onder een grotere herziening voor EU-uitbreiding; er zijn negen EU-kandidaat-lidstaten waarvan er vier kansrijk lijken. Voor kandidaat-lidstaten en nieuwe lidstaten komen ook strengere eisen. Zo kan van nieuwe EU-lidstaten het vetorecht worden ontnomen als ze zich niet aan EU-regels houden. Voor zo'n besluit is een meerderheid van de andere lidstaten voldoende.

Zo wordt voorkomen dat lidstaten elkaar gaan beschermen door hun vetorecht voor elkaar in te zetten, zoals een tijdlang het geval was met Polen en Hongarije. Zo'n soort proefperiode duurt afhankelijk van het beleidsterrein tussen de drie en vijftien jaar.

Ook komt er een zogeheten routekaart voor de vier landen die het best op weg zijn om een nieuw EU-lid te worden: Montenegro, Albanië, Moldavië en Oekraïne. Daarin wordt duidelijk vermeld welke stappen ze op welk moment nog moeten nemen om hun toetreding af te ronden.

Invloed van Rusland

In 2004, toen tien nieuwe landen tot de EU toetraden, werden ook dit soort routekaarten gemaakt, aldus een hoge EU-functionaris.

In de EU wordt al langer geopperd dat het makkelijker moet worden voor landen om lid te worden van de EU, met name vanwege de invloed van Rusland. Tegelijkertijd willen de EU-landen dat dit wel zorgvuldig gebeurt.