De A 27-brug wordt kennelijk pas over twee weken gevaarlijk

Rijkswaterstaat sluit de Merwedebrug voor vrachtverkeer, maar handhaven doet niemand. Pas over veertien dagen hangen de camera's er — alsof het staal zolang nog even geduld heeft.

Sinds zaterdag 18 juli 17.30 uur mogen er geen vrachtwagens meer over de Merwedebrug bij Gorinchem. Uit onderzoek blijkt dat het staal in de boogconstructie op meerdere plekken minder sterk is dan eerder werd aangenomen; Rijkswaterstaat kan de constructieve veiligheid voor zwaar verkeer niet langer garanderen (NRC). Zwaar transport kan de stalen platen laten vervormen, en daar wil je liever niet middenop staan.

Toch bleven er zondag en maandag gewoon vrachtwagens rijden. Via de webcam van Rijkswaterstaat waren in vijf minuten al 26 voertuigen te turven die alleen met een groot rijbewijs bestuurd mogen worden (NRC). En de reactie van Rijkswaterstaat? Handhaving start "binnen twee weken", zodra ANPR-camera's zijn geplaatst en weginspecteurs met boa-status de beelden mogen uitlezen. De boete: 500 euro (Telegraaf).

Twee weken. Alsof de zwaartekracht in Gorinchem een aankondigingstermijn respecteert.

De redenering is opmerkelijk. Enerzijds: de brug is te zwak, elke vrachtwagen erover is een gok. Anderzijds: er is "geen sprake van direct instortingsgevaar" — anders was de brug helemaal dicht (AD). Door alleen vrachtwagens te weren, neemt de belasting genoeg af om het risico af te dekken, aldus de woordvoerder.

Alleen: dat afdekken werkt uitsluitend als vrachtwagens ook daadwerkelijk wegblijven. En daar wringt het. Rijkswaterstaat heeft:

Wat Rijkswaterstaat niet heeft: bevoegdheid om zelf te bekeuren, camera's die kentekens kunnen lezen, of een politie die op dit moment extra controleert. De webcams die de brug filmen, hangen er om ongelukken te signaleren, niet om kentekens vast te leggen (NRC). En het OM wijst er fijntjes op dat er een opsporingsambtenaar bij moet zijn om überhaupt een overtreding vast te stellen.

Kortom: er is een verbod, maar er is niemand die het handhaaft. Chauffeurs die haast hebben, weten dat inmiddels ook.

Wie dit verhaal bekend voorkomt, heeft gelijk. In oktober 2016 ging dezelfde brug om precies dezelfde reden dicht: haarscheurtjes in de boogconstructie, acuut afsluiten in de nacht van 10 op 11 oktober, 18.000 vrachtwagens per dag die moesten omrijden (Eerste Kamer). TNO becijferde destijds dat de zuidelijke boog nog een veilige restlevensduur had van zes dagen — het scheelde weinig of Nederland had een tweede Morandi-brug gehad (De Ingenieur). In december 2016 mochten vrachtwagens er weer over, na noodreparaties.

Nu, tien jaar later, blijkt het staal opnieuw zwakker dan gedacht. De brug is inmiddels 65 jaar oud (Omroep Brabant). De vervangende brug is in aanbouw en moet in 2031 klaar zijn — als alles meezit (Hart van Nederland). Tot die tijd is de A27 tussen Gorinchem en Sleeuwijk een puzzelstuk dat elk jaar zwakker wordt.

Het interessantste zit in een oude Kamerbrief. Toen in 2021 de Haringvlietbrug wankelde, koos de minister bewust niet voor een vrachtwagenverbod. De reden, letterlijk: "Met de afsluiting voor vrachtverkeer van de Merwedebrug in 2017 is duidelijk geworden dat een verbod niet wenselijk is. Naast dat dit om een intensieve handhaving vraagt, resulteert dit in aanvullende verkeershinder en levert dit gevaarlijke verkeerssituaties op" (Overheid.nl).

De overheid wist dus al vijf jaar dat handhaven op zo'n verbod een gedrocht is. En toch begint men er in juli 2026 opnieuw aan — zonder camera's, zonder boa's, zonder plan. De camera's komen "afhankelijk van waar welke camera's beschikbaar zijn" (Telegraaf). Dat is geen crisisbeheersing, dat is improvisatietoneel.

Wie mag er wel over de Merwedebrug (A27)?Personenauto's, motoren, bestelbussen, lijnbussen en hulpdiensten. Voor hen verandert er niets (NU.nl).

Wie moet omrijden?Al het vrachtverkeer boven 3,5 ton, inclusief tankwagens. Uitzondering: OV en hulpdiensten.

Omleidingsroutes