De Nederlandse gasopslagen zijn nog nooit zo leeg geweest in september: zo kan dat jouw energierekening deze winter raken

De Nederlandse gasopslagen staan op dit moment op 50 procent gevuld. Dat is het laagste niveau ooit gemeten op deze datum, sinds AGSI in 2011 begon met publiceren. Een jaar geleden lag de vulgraad rond deze tijd op circa 74 procent. Het vijfjaarsgemiddelde voor deze kalenderdag: 75,1 procent. Bijna 28 procentpunt meer dan nu.

Nederland moet per 1 november op 74 procent vulgraad zitten, een verlaagd doel onder EU-verordening 2022/1032, omdat de EU-norm van 90 procent voor Nederland is gecorrigeerd vanwege de koppeling met het Noorse net. Op het huidige tempo eindigt Nederland op slechts 70,9 procent per 1 november. Het injectietempo moet 1,1 keer omhoog om het vuldoel alsnog te halen. Bij het huidige ritme wordt 74 procent pas op 10 november 2026 bereikt, ruim een week te laat. Ter vergelijking: de Europese Unie als geheel zat op 31 augustus op 65,4 procent. Nederland ligt daar fors onder.

De lage vulgraad komt niet uit de lucht vallen. GasTerra, het bedrijf dat decennialang de grote ondergrondse gasbergingen Norg en Grijpskerk vulde, beëindigt op 1 oktober 2026 zijn operationele activiteiten. Beide opslagen zijn per 1 april 2026 leeg opgeleverd door GasTerra, na de opheffing van hun leveringsrol. Staatsbedrijf EBN is als nieuwe capaciteitshouder ingestapt met een vultaak van maximaal 80 TWh voor Grijpskerk, Norg en Bergermeer, en is direct gestart met vullen, maar begon het seizoen met praktisch lege tanks.

Daarnaast was de winter van 2025/2026 kouder dan recente jaren, waardoor de opslagen sneller leegliepen. Op 31 maart stond de vulgraad op 5,15 procent. Dat was de laagste gasvoorraad in de afgelopen vijf jaar; zelfs tijdens de gascrisis was de voorraad iets hoger. Die dubbele tegenvaller maakt dat Nederland dit seizoen een achterstand moet inlopen die er nooit eerder was.

De gasprijs op de Europese beurs (TTF) staat in september gemiddeld op €72,23 per MWh, ruim 90 procent hoger dan een jaar geleden. De verwachte consumentenprijs voor het hele stookseizoen (oktober tot en met maart) komt uit op gemiddeld €1,61 per kuub. Het CBS raamt het gemiddelde gasverbruik voor 2026 op 928 kuub per jaar. Bij dat tarief komt de jaarlijkse gasrekening uit op zo'n €1.494, exclusief vastrecht en netbeheer.

Maar die €1,61 is een gemiddelde verwachting op basis van de termijnmarkt. Het gevaar van een lage opslagstand zit in de kwetsbaarheid bij een koudegolf. De Consumentenbond waarschuwt: de Nederlandse gasvoorraden zijn minder goed gevuld dan gepland, en Nederland is hierdoor minder goed voorbereid op een strenge winter of problemen met de aanvoer. Bij een strenge winter gebruiken huishoudens en bedrijven meer gas, waardoor de gasprijs flink kan stijgen. Elke tien cent extra per kuub kost een gemiddeld huishouden ruwweg €93 per jaar.

Zoals Welingelichte Kringen eerder schreef, rekent Vattenfall nu al €1,70 per kuub gas en steeg de prijs bij 44 van de 53 contracten in één week.

De kans op een fysiek gastekort is klein. De Europese Commissie oordeelde in juli dat er geen directe leveringszekerheidszorgen zijn voor de winter van 2026/2027, omdat de opslagdoelen haalbaar blijven en LNG-importcapaciteit extra flexibiliteit biedt. Maar dat onderscheid is precies het punt: Europa heeft mogelijk voldoende infrastructuur om een fysiek tekort te voorkomen, terwijl het kwetsbaar blijft voor dure energie en plotselinge marktbewegingen. Wie een variabel contract heeft, betaalt bij een koude januaripiek de volle mep.

De komende twee maanden bepalen of Nederland het vuldoel haalt. De gasprijzen staan al op het hoogste punt in meer dan drie jaar, en de spanningen in het Midden-Oosten en de lage gasvoorraden houden op dit moment een daling tegen. Als het straks flink vriest, hoeft die half lege tank maar een paar weken mee te doen voor de prijs verder oploopt. Niet het gastekort is het risico: de rekening is het.

Bronnen: Gaspeil.nl, Gasvoorraden.nl, Nationaal Energie Dashboard, Allecijfers.nl, Keuze.nl, Consumentenbond, CBS, EBN, Energievergelijk.nl, The European Times, ACER