Duitsland voert per januari een maximumprijs aan de pomp in, naar Belgisch model. Zou dat in Nederland ook schelen?
Samenlevingwoensdag, 23 september 2026 om 17:51
In geen enkel EU-land is de belasting op een liter benzine hoger dan in Nederland. Elke liter bevat €1,27 aan belasting, 52 procent van de pompprijs. Terwijl je hier zonder enige prijsbescherming tankt, voert Duitsland per 1 januari 2027 een wettelijk plafond op de brandstofprijs in, gemodelleerd op de systemen in België en Luxemburg.
Zo werkt het Belgische model
In België berekent de FOD Economie elke werkdag de maximumprijs voor benzine, diesel en andere petroleumproducten. Tankstations mogen onder dat plafond verkopen, maar nooit erboven. De berekening is gebaseerd op spotprijzen van geraffineerde producten in Rotterdam en bevat een vaste marge voor de keten. Een correctiemechanisme, de K-factor, dempt scherpe prijsschommelingen.
Het eerste programma-akkoord dateert uit 1974 en was een direct gevolg van de oliecrisis begin jaren zeventig. Het is een overeenkomst tussen de ministers van Economie en Energie en branchevereniging Energia, die de maximumprijzen en de berekeningswijze vastlegt. België en Luxemburg zijn twee van de weinige Europese landen met zo'n wettelijk plafond.
Tankstations mogen onder het plafond verkopen, maar nooit erboven. De prijs aan de pomp kan lager zijn, maar nooit hoger dan de overheid toestaat.
Toch staat het systeem onder druk: door de stijgende mondiale energiekosten in verband met het Midden-Oostenconflict is het volgens branchevertegenwoordigers niet meer houdbaar onder de huidige marktomstandigheden. Brafco, de Belgische sectorvereniging, pleit inmiddels voor een flexibeler richtprijssysteem in plaats van het strikte plafond.
Wat Duitsland per januari invoert
Per januari 2027 treedt in Duitsland een prijsplafond op brandstof in werking, meldt The Local Germany. De maximale pompprijs wordt gekoppeld aan de werkelijke olieprijsbewegingen, naar het voorbeeld van België en Luxemburg, aldus Reuters. Het plafond geldt niet permanent, maar zolang de crisis aanhoudt.
Het plafond sluit aan op de belastingverlaging van 17 cent per liter waarover we eerder schreven, en op het voorstel om oliebedrijven via een overwinstbelasting te laten meebetalen, waarover we ook eerder schreven. De belastingkorting loopt tot eind 2026; het plafond neemt het daarna structureel over. Het ministerie van Economische Zaken werkt de precieze regels uit, maar of de deadline van 1 januari haalbaar is, staat nog niet vast.
Bondskanselier Friedrich Merz noemde de druk op automobilisten die dagelijks op hun auto zijn aangewezen onhoudbaar. Minister van Financiën Lars Klingbeil zei bij een bijeenkomst van EU-ministers in Dublin dat de regering een einde maakt aan prijsgraaierij door oliebedrijven.
Wat zou een prijsplafond in Nederland schelen?
De gemiddelde benzineprijs (E10) lag op 21 september in Nederland op €2,41 per liter, in Duitsland op €2,28 en in België op €2,06. Op een volle tank van 50 liter scheelt dat €6,45 met Duitsland. Met België is het verschil ruim 35 cent per liter, oftewel ruim €17 per volle tank. Let wel: voor België toont Tankwijzer de officiële maximumprijs; veel Belgische pompen zitten daar nog onder.
Het prijsverschil komt vooral door accijnzen: Nederland heft de hoogste brandstofaccijns van Europa. De accijns op benzine bedraagt €0,845 per liter, de hoogste van de hele EU. Een prijsplafond naar Belgisch model raakt alleen het margedeel van de pompprijs, niet de belastingen. Het is dus geen wondermiddel dat de prijs naar Belgisch niveau brengt, maar het voorkomt wel dat oliemaatschappijen bij een oliecrisis onbeperkt marge pakken.
Een prijsplafond raakt alleen de marge, niet de accijns. Het voorkomt graaien, maar maakt tanken in Nederland niet opeens goedkoop.
Waarom Nederland het niet doet
Het kabinet-Jetten is niet van plan de benzineaccijns te verlagen, meldde NL Times eerder dit jaar. Een prijsplafond naar Belgisch of Duits model staat evenmin op de agenda. Ondertussen steeg de benzineprijs in Nederland medio september naar het hoogste niveau ooit, aldus UnitedConsumers.
Het contrast met Duitsland is opvallend: Berlijn bereidt zowel een belastingverlaging als een structureel prijsplafond voor. Den Haag houdt vast aan de bestaande accijnskorting zonder extra instrumenten. In Duitsland is het plafond overigens niet onomstreden: FDP-leider Kubicki noemde het een planeconomisch middel. En in België pleit de sector inmiddels voor versoepeling, juist nu Duitsland het systeem overneemt.
Wat je nu kunt doen
- Vergelijk actuele brandstofprijzen in Nederland, Duitsland en België via Tankwijzer of UnitedConsumers. Het prijsverschil met België kan oplopen tot ruim €17 per volle tank.
- Na 1 oktober wordt tanken in Duitsland 17 cent per liter goedkoper door de belastingverlaging. Woon je in de grensstreek, dan groeit het verschil.
- Houd in de gaten hoe het Duitse prijsplafond er per januari 2027 uitziet. Als het werkt zoals in België, wordt de Duitse pompprijs structureel stabieler.
- Maak je eigen berekening: noteer je literprijs, vermenigvuldig het verschil met een buurland met je tankvolume. Zo weet je of de rit naar de grens loont.
Bronnen: The Local Germany · Reuters via Euronext · Euronews · Anadolu Agency · FOD Economie België · NL Times · Tankwijzer
POPULAIR NIEUWS
Dit goedje reinigt je afvoer beter dan chemicaliën of azijn met baking soda, en iedereen heeft het in huis
Trek jij zorgkosten af van de belasting? Dat kan straks niet meer, en het kost sommige huishoudens meer dan je denkt
Bakken in boter of olie: dit is de gezondste keuze
Wie geen warmtepomp kan betalen, betaalt straks dubbel: zo stijgt jouw energierekening naar 2050
Wie zuinig stookt, valt juist buiten het Noodfonds Energie.
Waardoor krijg je borstkanker? Dit zijn de cijfers over de belangrijkste oorzaken
Loading