Wie zuinig stookt, valt juist buiten het Noodfonds Energie.
Samenlevingwoensdag, 23 september 2026 om 10:54
Je zet de thermostaat bewust op 15 graden, trekt een extra trui aan en houdt zo je gasrekening betaalbaar. Verstandig, zou je denken. Maar juist die zuinigheid maakt dat je straks buiten het Noodfonds Energie valt dat komende winter opengaat. Volgens de Kamerbrief van minister Vijlbrief leven circa 119.000 huishoudens in Nederland in die blinde vlek: ze hebben een laag inkomen en een slecht geïsoleerde woning, maar verbruiken uit angst voor een hoge rekening zo weinig energie dat ze niet aan de voorwaarden van het fonds voldoen.
Het fonds helpt alleen wie genoeg verbruikt
Het Noodfonds Energie keert deze winter terug met een budget van 193 miljoen euro, genoeg voor naar verwachting zo'n 500.000 huishoudens. De oude 'op is op'-regeling verdwijnt: er is genoeg geld voor iedereen die recht heeft op steun, zegt de minister. Om in aanmerking te komen moet je energierekening hoger zijn dan 8 procent (bij een laag inkomen) of 10 procent (bij een laag middeninkomen) van je bruto-inkomen.
Dat criterium pakt averechts uit voor wie bewust bezuinigt. Zet je de thermostaat op 15 of 16 graden om binnen budget te blijven, dan blijft je energiequote onder de 8 tot 10%-grens, en krijg je geen steun, beschrijft Keuze.nl. Het fonds kijkt naar wat je nu aan energie betaalt, niet naar wat je zou moeten betalen om je huis fatsoenlijk warm te houden.
Hoe minder je stookt om rond te komen, hoe kleiner je kans op steun uit het Noodfonds.
De minister erkent het gat
Minister Vijlbrief schrijft in zijn Kamerbrief van 1 juli 2026 dat het Noodfonds "geen directe oplossing biedt voor verborgen energiearmoede". Vaststellen of iemand om financiële redenen weinig energie gebruikt is volgens hem "niet uitvoerbaar", omdat je dat per huishouden zou moeten vragen.
Het Armoedefonds noemt de blinde vlek "misschien nog wel het allergrootste gebrek aan deze steunvorm". Gemiddeld komen energiearme huishoudens bij een hoge energieprijs jaarlijks €1.100 tekort. Het Noodfonds biedt gemiddeld slechts €360 per jaar.
Dit noodfonds biedt voor veel mensen hooguit een pleister op de wond, terwijl energiearmoede een structureel probleem is dat om een structurele oplossing vraagt.- Henk de Graaf, directeur Armoedefonds
Verborgen energiearmoede verdubbelde
TNO en het CBS meten verborgen energiearmoede aan de hand van onderconsumptie: huishoudens die minder energie verbruiken dan nodig om in de eigen energiebehoefte te voorzien. Denk aan het lager zetten van de verwarming, niet koken, lampen niet aan doen of geen warm water gebruiken. Vóór de energiecrisis consumeerde 24 procent van de energiearme huishoudens te weinig energie. In 2024 was dat 49 procent. Het absolute aantal steeg van 80.000 naar 119.000 huishoudens.
In totaal hadden in 2025 naar schatting 503.000 huishoudens te maken met energiearmoede, 6 procent van alle huishoudens. Dat is gelijk aan 2024: de daling is gestagneerd. Daarbovenop telt TNO nog circa 1 miljoen risicohuishoudens met een laag middeninkomen. Ongeveer 90 procent van alle huishoudens in energiearmoede is huurder.
Vóór de energiecrisis consumeerde 24 procent van de energiearme huishoudens te weinig energie. In 2024 was dat 49 procent.
Kou maakt ziek
De gevolgen zijn niet alleen financieel. Onderzoek door TNO laat zien dat de zorgkosten voor lage inkomens in slecht geïsoleerde woningen gemiddeld 5 procentpunt hoger liggen dan voor vergelijkbare huishoudens in goed geïsoleerde woningen. Voor de subgroep die de verwarming laag of uit zet, loopt dat verschil op tot 8 procentpunt. Het Armoedefonds waarschuwt dat wie de hele winter de verwarming uitzet, te maken krijgt met vocht, schimmel en gezondheidsproblemen.
Morgen op de Kameragenda
De Tweede Kamer debatteert morgen (donderdag 24 september) met minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei) over de energiekosten voor huishoudens, van 10.00 tot 14.00 uur in de Thorbeckezaal. De Monitor Energiearmoede staat op de agenda, naast brieven over de ontwikkeling van warmtenetten. De vraag is of Kamerleden het gat in het Noodfonds zullen agenderen. Eerder deze week schreven we al over een doorrekening die laat zien dat de energierekening voor kleine huishoudens zonder warmtepomp kan verdubbelen naar €2.800 per jaar in 2050.
Wat je nu kunt doen
- Check of je in aanmerking komt voor het Noodfonds via noodfondsenergie.nl zodra het loket opengaat. Het fonds is dit keer niet 'op is op': iedereen die aan de voorwaarden voldoet, krijgt steun.
- Val je buiten het Noodfonds? Zoek op de website van je gemeente naar 'energiecoach' of 'energiehulp'. Veel gemeenten bieden gratis advies en soms hulpmiddelen.
- Vergelijk je energiecontract. Wie al jaren bij dezelfde leverancier zit, betaalt mogelijk honderden euro's per jaar te veel.
- Het structurele alternatief: een publiek Energiefonds is in voorbereiding. Daarvoor is volgens Keuze.nl een wetswijziging nodig; het fonds kan op zijn vroegst eind 2026 opengaan.
POPULAIR NIEUWS
Dit goedje reinigt je afvoer beter dan chemicaliën of azijn met baking soda, en iedereen heeft het in huis
Zo verwijder je eenvoudig de donkere aanslag rondom de kraan en het afvoerputje
De gasvoorraad is nog nooit zo laag geweest voor eind september: dit betekent het voor jouw winterrekening
Niet Utrecht of Rotterdam: déze stad is na Amsterdam het duurst’.
Wie geen warmtepomp kan betalen, betaalt straks dubbel: zo stijgt jouw energierekening naar 2050
Waardoor krijg je borstkanker? Dit zijn de cijfers over de belangrijkste oorzaken
Loading