Wie kosten voor medicijnen, hulpmiddelen of vervoer naar de specialist aftrekt bij de belastingaangifte, krijgt te maken met een ingrijpende wijziging. Het kabinet wil de aftrek van specifieke zorgkosten afschaffen vanaf 1 januari 2028, blijkt uit het
Belastingplan 2027 dat op Prinsjesdag werd gepresenteerd. Bijna 900.000 huishoudens maken gebruik van de regeling. Maar het verlies van het belastingvoordeel is niet de enige klap: er zit een tweede effect achter dat de meesten niet zien aankomen.
Welke kosten nu nog aftrekbaar zijn
Mensen met een chronische ziekte of beperking kunnen via de inkomstenbelasting een deel terugkrijgen van de extra zorgkosten die niet worden vergoed, bijvoorbeeld voor medicijnen, hulpmiddelen, vervoer naar zorg of een medisch dieet. Alleen het deel boven een drempelbedrag is aftrekbaar, en kosten die de zorgverzekering vergoedt tellen niet mee. Wie te weinig belasting betaalt om het voordeel volledig te benutten, kan aanspraak maken op de tegemoetkoming specifieke zorgkosten (TSZ). Die regeling vervalt ook.
Het kabinet vindt de aftrekpost onvoldoende gericht, te complex en moeilijk uitvoerbaar, zo bleek uit een evaluatie uit 2022. Bij ruim 28 procent van de aangiften met zorgkostenaftrek was sprake van correctiepotentieel.
Niet alleen valt het belastingvoordeel weg. Je verzamelinkomen stijgt ook, waardoor je buiten toeslagen en gemeentelijke regelingen kunt vallen.
Het dubbele effect via je verzamelinkomen
Hier zit de klap die de meeste huishoudens niet verwachten. Wie zorgkosten aftrekt, verlaagt daarmee zijn verzamelinkomen. Dat lagere inkomen werkt vervolgens door in de toeslagen en de eigen bijdragen in de zorg. Valt de aftrekpost weg, dan kan het verzamelinkomen hoger uitvallen, met gevolgen voor inkomensafhankelijke regelingen en eigen bijdragen.
Een kleine stijging van het verzamelinkomen kan al voldoende zijn om boven een inkomensgrens uit te komen. Zo kan iemand met een laag pensioen en hoge zorgkosten niet alleen de belastingaftrek verliezen, maar ook het recht op bijvoorbeeld een gemeentelijke zorgverzekering of een meerkostenregeling. Volgens berichtgeving van NRC,
aangehaald door Ieder(in), bespaart de overheid zelf mee op de lagere toeslagen die het gevolg zijn van het hogere verzamelinkomen.
De compensatie dekt lang niet alles
Het kabinet reserveert vanaf 2028 geld om zorgkosten te beperken voor chronisch zieken, maar werkt pas in 2027 aan de concrete compensatie. Het compensatiebudget van 350 miljoen euro is aanzienlijk lager dan de besparing van 618 miljoen euro per jaar die het kabinet inboekt, meldde Ieder(in) op basis van NRC-berichtgeving. De compensatie moet via gemeenten verlopen, maar die geven aan dat de regeling lastig uitvoerbaar is en dat iedere gemeente de doelgroep anders kan bepalen, waardoor mensen niet overal op hetzelfde kunnen rekenen.
SeniorenNetwerkNL, de Landelijke Cliëntenraad, de Patiëntenfederatie Nederland en Ieder(in) keren zich tegen de voorgenomen afschaffing. Op 17 september 2026 nam de Tweede Kamer een motie aan die het kabinet vraagt te verkennen hoe de aftrek kan blijven bestaan, maar dan doelmatiger en meer gericht op chronisch zieken, meldt
Taxlive. Een motie is echter een verzoek, geen besluit: de afschaffing is dus niet van tafel.
Wat je nu kunt doen
- Breng in kaart welk deel van je belastingteruggave uit de zorgkostenaftrek komt. Check dit in je laatste aangifte onder 'Specifieke zorgkosten'.
- Bereken wat er met je verzamelinkomen gebeurt als die aftrekpost wegvalt. Stijgt je inkomen op papier boven een toeslaggrens, dan kun je zorgtoeslag, huurtoeslag of gemeentelijke regelingen kwijtraken.
- Check bij je gemeente of er lokale meerkostenregelingen bestaan waar je nu al gebruik van kunt maken.
- Bewaar alle bonnen, facturen en recepten. Zolang de aftrek bestaat (tot en met belastingjaar 2027), kun je je kosten gewoon blijven aftrekken.
- Volg de besluitvorming: de Tweede Kamer nam een motie aan om alternatieven te verkennen, maar het Belastingplan 2027 moet nog worden behandeld. Het plan kan dus nog wijzigen.