Je krijgt ABP-pensioen, je bent alleenstaand en je hebt een nieuwe liefde. Ga je samenwonen, trouwen of een geregistreerd partnerschap aan, dan kan je pensioen in één keer omlaag. Dat geldt voor het deel dat je vóór 1995 hebt opgebouwd. Vorige maand oordeelden zowel de beroepscommissie als de rechter dat ABP dat mag. Dat schrijft MAX Ombudsman Rogier de Haan op 27 oktober bij MAX Meldpunt.
In een zaak bij de rechtbank Den Haag ging het om bijna €200 bruto per maand.
Je AOW verandert, en je pensioen beweegt mee
Het zit zo. Wie gaat samenwonen of trouwt, krijgt van de Sociale Verzekeringsbank niet langer de AOW voor alleenstaanden, maar de lagere AOW voor samenwonenden of gehuwden. De SVB geeft die wijziging door aan ABP. Bij pensioen dat vóór 1 januari 1995 is opgebouwd, houdt ABP rekening met de AOW via een zogeheten franchise: een korting op je pensioen omdat je ook AOW krijgt.
Volgens ABP zelf is die franchise voor samenwonenden en gehuwden hoger dan voor alleenstaanden. Je krijgt dus minder AOW en daarbovenop ook minder pensioen. Andersom werkt het ook: krijg je weer de AOW voor alleenstaanden, dan stijgt het ABP-pensioen. Pensioen dat je na 1995 hebt opgebouwd, valt hier buiten.
Bij €1.750 bruto scheelde het €199 per maand
Hoe groot de klap kan zijn, blijkt uit een beschikking van de rechtbank Den Haag van 17 september, die Dagelijkse Standaard beschreef. Na een verandering in de AOW-status ging een ABP-pensioen van €1.750,55 naar €1.551,07 bruto per maand. Dat is €199,48 per maand en ruim €2.390 bruto per jaar.
De gepensioneerde beriep zich op gerechtvaardigd vertrouwen, maar kreeg geen gelijk. In zijn toekenningsbrieven en pensioenoverzichten stond dat het bedrag kon veranderen door de burgerlijke staat of de AOW-situatie. Daarom mocht hij volgens de rechter niet rekenen op een uitkering die altijd gelijk zou blijven. Hoeveel het bij jou scheelt, hangt af van hoeveel pensioen je vóór 1995 bij ABP hebt opgebouwd.
Begin dit jaar leek ABP nog te verliezen
In maart kreeg ABP juist ongelijk. De Geschilleninstantie Pensioenfondsen oordeelde dat het fonds de verlaging niet duidelijk genoeg in de geldende pensioenreglementen had opgenomen. Volgens MAX telde alleen het reglement dat gold op het moment van de verlaging, en niet wat er vroeger in oudere reglementen stond. Daarmee kwamen volgens De Haan duizenden eerdere verlagingen op losse schroeven te staan.
ABP ging in beroep en stapte ook naar de rechtbank. In september viel in beide zaken de uitspraak in het voordeel van ABP uit. De Commissie van Beroep van de geschilleninstantie oordeelde in een bindende uitspraak dat ABP het pensioen bij samenwonen toch mag verlagen, meldt vakblad Pensioen Pro. MAX Meldpunt zag het al lang aankomen:
Al jaren krijgen wij meldingen van gepensioneerden die dit is overkomen.
- MAX Ombudsman Rogier de Haan, MAX MeldpuntWie dacht geld terug te krijgen na de uitspraak van maart, moet daar dus niet meer op rekenen.
Kreeg je van ABP verkeerde informatie? Dan heb je wel een kans
Volgens De Haan blijkt uit meldingen bij MAX dat ABP soms helemaal geen of zelfs volledig onjuiste informatie gaf over wat samenwonen met het pensioen doet. In die gevallen raadt hij aan een klachtprocedure te starten.
Een voorbeeld uit MAX Meldpunt is de 73-jarige Johannes Verlaan. Hij ging in 2023 een geregistreerd partnerschap aan en ging er volgens de omroep bijna €200 per maand op achteruit. Toch had hij vooraf navraag gedaan en schriftelijk te horen gekregen dat zijn pensioen gelijk zou blijven. De uitspraak van de rechtbank Den Haag ging niet over zijn zaak. Dat zo'n klacht kansloos is, volgt er dus ook niet uit.
Je nieuwe partner kan een deel goedmaken
Er is ook een kant die gunstig voor je kan uitpakken. Heeft je nieuwe partner vóór 1995 zelf pensioen opgebouwd, dan bestaat er naast de verlaging vaak ook recht op een verhoging, schrijft De Haan. ABP noemt dat de aanvulling samenvallende diensttijd. Je kunt ervoor in aanmerking komen als jullie allebei AOW krijgen, jij vóór 1995 bij ABP pensioen opbouwde en je partner in dezelfde periode ook pensioen opbouwde. Dat mag bij ABP zijn geweest, maar ook bij een ander fonds.
Bij stellen die al jaren samen zijn, ontbreekt die aanvulling soms. Daarover schreven we eerder. Let op: volgens ABP verandert er in de nieuwe pensioenregeling iets voor aanvullingen die op of na 1 januari 2027 zouden ingaan. Wat dat voor jou betekent, vraag je het beste na bij ABP.
Dit vraag je ABP vóór je gaat samenwonen
- Vraag een berekening van je pensioen vóór en na de verandering. Geef de datum op waarop je wilt gaan samenwonen of trouwen.
- Vraag het antwoord op papier en bewaar het. Als het misgaat, is dat je bewijs voor een klacht.
- Vraag of je partner recht geeft op de aanvulling samenvallende diensttijd. Zoek daarvoor eerst uit of hij of zij vóór 1995 pensioen opbouwde, en bij welk fonds.
- Vraag of deze verlaging ook na de overstap op 1 januari 2027 blijft bestaan. Wij konden dat niet bevestigen.
- Ga je samenwonen zonder te trouwen? Dan moet je je partner zelf bij ABP aanmelden, anders krijgt die geen nabestaandenpensioen. Volgens ABP heb je daarvoor een samenlevingscontract nodig.
Je pensioen kan begin 2027 sowieso een paar keer veranderen door de overstap. Dat lees je in ons stuk 'Je ABP-pensioen in januari, februari en maart: waarom het bedrag drie keer kan verschillen'. Ga je in dezelfde periode samenwonen, dan komt deze verlaging daar nog bovenop. Zorg dus dat je weet welk bedrag je kunt verwachten voordat je gaat verhuizen.