In Duitsland en Oostenrijk heet 2026 al een 'wantsenjaar': dit betekent het voor de stinkwantsen op jouw kozijn
Samenleving
Zie je dit najaar meer bruine wantsen op je kozijn dan anders? Daarmee ben je niet de enige. In Oostenrijk en Zuid-Duitsland heet 2026 al een 'wantsenjaar'. De reden is de warmte, en Nederland had deze zomer daar meer dan genoeg van.
Stuttgart en Wenen klagen over een invasie
Volgens de Stuttgarter Zeitung heeft vooral het middelste Neckardal, inclusief de regio Stuttgart, deze week veel last van de bruingemarmerde schildwants. De krant noemt 2026 een bijzonder 'wantsenjaar'. Het Landwirtschaftliche Technologiezentrum Augustenberg rekent dat gebied, samen met de Rijnvallei en de omgeving van het Bodenmeer, tot de streken waar de Aziatische soort het meest verspreid is.
Ook in Oostenrijk is het raak. Op 5 oktober meldde dezelfde krant dat stinkwantsen in groten getale Oostenrijkse woningen binnendringen. Ze komen af op gevels, raamkozijnen, zolders en kieren rond deuren en ramen. Met slordigheid van de bewoners heeft dat niets te maken.
In Duitsland is de soort inmiddels een landelijk verschijnsel. Volgens de Europese plantenbeschermingsorganisatie EPPO is de wants in alle Duitse deelstaten aangetroffen, al komt hij niet overal even vaak voor, schreef Mannheim24 op 7 oktober. De eerste Duitse vondst stamt uit 2011, in Konstanz aan het Bodenmeer.
Een warme zomer betekent niet alleen meer wantsen, maar ook wantsen die sneller volwassen worden.
Warmte maakt de cyclus korter
De Oostenrijkse zoöloog Manfred Hartbauer legde tegenover de krant Der Standard uit hoe dat werkt. Bij warm weer planten de wantsen zich sneller voort en wordt de tijd tussen twee generaties korter. Van droogte hebben ze volgens hem weinig last. De Stuttgarter Zeitung vatte het zo samen:
2026 is een wantsenjaar: warmte verkort de generatietijd, droogte schaadt nauwelijks.- Samenvatting in de Stuttgarter Zeitung (vertaald uit het Duits)
2026 ist ein Wanzenjahr: Wärme verkürzt die Generationszeit, Trockenheit schadet kaum.- Origineel in het Duits, Stuttgarter Zeitung
In een gunstig jaar zijn er dus gewoon meer dieren. In de herfst gaan ze bovendien massaal op zoek naar een plek om te overwinteren. Volgens het Duitse technologiecentrum begint die zoektocht meestal eind september, als de temperatuur onder de negen graden zakt en de dagen korter worden.
Nederland had de warmste zomer sinds 1901
Of Nederland ook een wantsenjaar heeft, is de vraag. Wel staat vast dat het weer hier meewerkte. Volgens het KNMI was de zomer van 2026 met gemiddeld 19,3 graden de warmste sinds het begin van de metingen in 1901, tegen 17,5 graden normaal. Het warmtegetal, een maat voor alle warmte tussen 1 april en 31 oktober, kwam op 201,9 uit. Ook dat is het hoogste ooit gemeten.
Daar staat iets tegenover. Fruitonderzoeker Herman Helsen vertelde begin 2025 op de NFO Kennisdag Fruitteelt dat de wants in Italië twee generaties per jaar heeft en in Nederland maar één, meldde Groenten & Fruit Actueel. In Noord-Nederland wordt de soort wel gezien, maar kan hij zich nauwelijks voortplanten. Helsen verwachtte wel dat de overlast toeneemt naarmate het klimaat opwarmt.
Een recordzomer is precies het soort jaar waarin die grens kan verschuiven. Of de wants hier dit jaar een extra generatie heeft gehaald, moet nog blijken.
In Italië twee generaties per jaar, in Nederland tot nu toe één.
Wat de tellingen tot nu toe laten zien
Een jaartotaal voor 2026 is er nog niet, maar de trend was al duidelijk. Volgens Groenten & Fruit Actueel werd de bruingemarmerde schildwants in 2024 meer dan 4.000 keer gemeld op waarneming.nl. Volgens Helsen zijn de aantallen vooral in de twee jaar daarvoor explosief gestegen.
- Nederland: in 2018 voor het eerst in Limburg gevonden, in 2024 meer dan 4.000 meldingen.
- België: in 2022 waren er 523 waarnemingen, ruim twee keer zoveel als een jaar eerder (VRT NWS).
- België: tijdens de Insectenzomer van Natuurpunt in 2025 kwamen er 118 procent meer meldingen van de soort binnen.
- Duitsland: in 2011 voor het eerst gezien, nu volgens EPPO in alle deelstaten.
- Oostenrijk en Zuid-Duitsland: dit najaar uitgeroepen tot wantsenjaar.
Ook in Vlaanderen merken ze het. Op 6 oktober kopte VRT NWS dat de soort zo verspreid is dat 'we er niet meer vanaf geraken'. Wim Veraghtert van Natuurpunt zei tegen de omroep dat de Aziatische stinkwants momenteel sterk toeneemt.
Hoe je een wants herkent en zonder stank buiten zet, lees je in ons eerdere stuk Stinkwantsen zoeken nu je huis op: zo kom je er zonder stank vanaf.
Wat je nu kunt doen
- Meld wat je ziet op waarneming.nl. Zo wordt zichtbaar of 2026 ook in Nederland een uitschieter is.
- Maak een foto van de bovenkant, de onderkant en de antennes. Daar vroegen onderzoekers van Wageningen University & Research eerder om, omdat de soort sterk lijkt op de inheemse grauwe schildwants.
- Twijfel je over de soort? Een melding met foto laat zien of het om de Aziatische wants gaat.
- Heb je een moestuin of fruitbomen? Let dan volgend voorjaar en volgende zomer extra op. De wants zuigt aan meer dan 300 plantensoorten, waaronder appel, peer, tomaat en paprika.
POPULAIR NIEUWS
Yeşilgöz beloofde VVD-kiezers: niet met Pro. Nu wil ze het wél, op één voorwaarde (en bij stikstof zelfs zonder)
Spaargeld bij deze vijf banken? Je loopt mogelijk honderden euro’s rente mis
In deze polder staan ineens ruim 200 ooievaars, en de reden zit onder het gras
Je betaalt voor ‘extra vierge’ olijfolie, maar 15 van de 27 geteste flessen maken die belofte niet waar
Wordt de ene kamer bloedheet en blijft de andere koud? Dan stook je mogelijk tot 15 procent te veel
Ruim 300.000 adressen betalen te veel voor hun stroomaansluiting. Maar terug is soms geen optie
Loading