Je frietje wordt kleiner maar niet goedkoper: na de kurkdroge zomer is de aardappeloogst een van de kleinste ooit

De aardappeloogst in Noordwest-Europa is dit jaar een van de kleinste in tien jaar. Je merkt het dit najaar aan twee dingen: kortere frietjes, en een hogere rekening.

De Noordwest-Europese telersorganisatie NEPG raamt het totale volume consumptieaardappelen in Nederland, Duitsland, Frankrijk en België op 20,7 miljoen ton. Dat is 25,4 procent minder dan de 27,75 miljoen ton van 2025 en 13,7 procent onder het vijfjaarsgemiddelde. Het areaal kromp dit voorjaar met 82.700 hectare naar 521.500 hectare, een krimp die de NEPG historisch noemt.

De oorzaak is dubbel. Na de recordoogst van ongeveer 27,5 miljoen ton in 2025 zakten de prijzen in door het grote aanbod, waardoor telers fors minder gingen poten. Daar bovenop kwamen hitte en droogte in juli en augustus, die de gewassen in grote delen van het NEPG-gebied troffen.

Fritesfabrikant Aviko waarschuwde afnemers al in augustus dat de frites van de nieuwe oogst kleiner zullen zijn als gevolg van de droogte. Het bedrijf paste tijdelijk de specificaties voor friteslengte aan om de leveringscontinuïteit te waarborgen. Uit proefrooiingen bleek dat slechts 55 procent van de aardappelen de 50 millimeter haalt, het laagste percentage in jaren. Vorig jaar was dat in dezelfde week al 85 procent, meldde Boerderij.

Na de recordoogst van 2025 waren fritesaardappelen dit voorjaar nauwelijks iets waard: PotatoNL noteerde voor verse frites in mei nog 0 tot 6 euro per 100 kilo. Deze week is die notering 22 tot 32 euro. De Gooi- en Eemlander meldde zondag dat Nederland te maken krijgt met een van de kleinste aardappeloogsten ooit, dat de aardappelen door de kurkdroge zomer ook kleiner zijn, en dat de consument vrijwel zeker meer gaat betalen.

Onderzoeksorganisatie ECIU raamde het productieverlies in de vier landen op 3,1 miljoen ton en de financiële schade op maximaal 622 miljoen euro. Over die studie schreven we eerder.

Een groot deel van de industrieaardappelen wordt via vooraf afgesproken contracten gekocht, dus de prijs van een portie friet stijgt niet in één klap. Maar sommige telers zullen moeite hebben om de hoeveelheden te leveren die ze contractueel hebben toegezegd, verwacht de NEPG. Waar contracten niet volstaan, moet de industrie aanvullen op de veel duurdere vrije markt.

Bij snackbars die verse friet bakken zijn kortere frietjes nu al realiteit, omdat producenten als Aviko de minimale friteslengte tijdelijk hebben verlaagd. De verwerkende industrie werkt met voorraden en langlopende contracten, dus bij diepvriesfriet in de supermarkt kan het langer duren. Maar de richting is helder: kleiner aanbod, hogere grondstofprijzen, hogere rekening.

De aardappel op je bord wordt kleiner. De rekening niet.

Bronnen: Gooi- en Eemlander via Bol-An · AGF.nl · Boerderij · Nieuwe Oogst · Reformatorisch Dagblad