Het kabinet kon je energierekening honderden euro's lager maken, maar koos daar niet voor

De Consumentenbond had een plan klaarliggen waarmee jouw stroombelasting bijna naar nul kon. Doorgerekend door adviesbureau Berenschot, budgetneutraal voor de schatkist, goed voor een besparing tot €466 per jaar. Het kabinet kende het voorstel, en koos er op Prinsjesdag voor om er niets mee te doen.

In augustus presenteerde de Consumentenbond het voorstel: verlaag de elektriciteitsbelasting voor huishoudens naar het minimaal toegestane Europese tarief van €0,001 per kilowattuur, naar Deens voorbeeld. Dek de kosten door de gasbelasting boven 1.000 kubieke meter met €0,09 per kubieke meter te verhogen en de jaarlijkse vermindering energiebelasting met 13 procent te verlagen. De meeste huishoudens blijven onder die 1.000 kubieke meter en merken de hogere gasbelasting niet. Wat dat plan precies per woningtype oplevert, berekenden we eerder.

Het meest opvallende detail zit in de stukken bij de Miljoenennota. In een beslisnota wezen ambtenaren de minister volgens Consumentenbond-directeur Sandra Molenaar expliciet op het Europese Electrification Action Plan, dat als uitgangspunt heeft dat elektriciteit lager belast moet worden dan aardgas. De ambtenaren noemden dat Nederland hierop kon anticiperen door de stroombelasting te verlagen. Uit de aantekeningen van de minister bleek echter dat hij het Europese traject wilde afwachten.

Wat het kabinet wél doet: de belasting op gas verlagen voor de glastuinbouw, maar niets om de rekening voor consumenten te verlagen. Volgens de Consumentenbond gaat het om 51 miljoen euro aan belastingverlichting voor die sector, terwijl er voor huishoudens geen verlichting of compensatie komt. Er staat in de plannen dat de energiebelastingvermindering vanaf 2030 wordt beperkt tot huishoudens (nu geldt die ook voor bedrijven), maar de opbrengst wordt niet gebruikt om de energiebelasting te verlagen.

De besparing uit het Consumentenbond-plan loopt uiteen van €29 tot €466 per jaar, afhankelijk van het woningtype. Een gemiddeld huishouden in een rijtjeswoning met cv-ketel bespaart €215 per jaar. Volledig elektrische woningen komen tot €466. Wie overstapt van gas naar een warmtepomp, had met de voorstellen tot bijna €600 per jaar minder betaald.

De overheid wil dat je elektrisch gaat verwarmen, maar belast de stroom daarvoor zwaarder dan fossiel gas. Er lag een budgetneutraal plan om dat recht te trekken. Dat het niet is opgepakt, is geen technisch probleem: het is een keuze.

Bronnen: Consumentenbond · Solar Magazine · Schulinck · ENGIE