Klimaatraad: Nederland moet kiezen welke industrie blijft bestaan

DEN HAAG (ANP) - Nederland kan de industrie in zijn geheel kwijtraken als de politiek geen keuzes maakt over verduurzaming. Dat signaleert de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR) donderdag in een belangrijk rapport over de industrie op de vooravond van een nieuw kabinet.

De CO2-uitstoot van industrie die veel energie gebruikt, is in Nederland de afgelopen vijftien jaar nauwelijks gedaald. Dat terwijl de uitstoot van fabrieken in 2040 nagenoeg nul moet zijn als Nederland het doel om klimaatneutraal te zijn in 2050 wil halen. Ons land heeft niet genoeg geld, groene stroom en ruimte om alle fabrieken te helpen met verduurzaming, erkent de WKR ook. Duidelijke keuzes zijn daarom nodig.

Het is mogelijk dat er uiteindelijk geen plaats meer is voor staalbedrijf Tata Steel. "De productie van groen staal kan vaak in andere landen goedkoper dan in Nederland", zegt WKR-lid en hoogleraar Henri de Groot van de Vrije Universiteit Amsterdam. De klimaatraad ziet vooral kansen bij de chemische industrie. Daar is nog veel innovatie mogelijk en een grote diversiteit aan bedrijven.

Transparantie

Maar de politiek moet zelf besluiten voor welke industrie ze kiest, benadrukken de wetenschappers van de klimaatraad. "Er kunnen politieke redenen zijn om productie van groen staal in Nederland te houden. Daar moet de politiek wel heel transparant over zijn", zegt plaatsvervangend WKR-voorzitter en hoogleraar Heleen de Coninck van de TU Eindhoven en de Radboud Universiteit.

Fabrieken in Nederland zijn verantwoordelijk voor bijna een kwart van alle uitstoot van broeikasgassen. De industrie heeft te maken met hoge energieprijzen en een verslechterde concurrentiepositie. Vaak kunnen fabrieken in het buitenland goedkoper produceren. Hetzelfde geldt voor duurzame productie. Wetenschappers in de raad zien dat mensen in de buurt van fabrieken zich vaker zorgen maken om hun gezondheid en het milieu.

"Rechtvaardige transitie"

Het zwalkende beleid van de politiek heeft de afgelopen decennia niet geholpen, zegt De Groot. "Consistentie en voorspelbaarheid van beleid is ontzettend belangrijk voor bedrijven om grote investeringen te doen in duurzaamheid." Hij erkent dat keuzes maken voor een deel pijn gaat doen. "Zorg dus voor een rechtvaardige transitie. En maak zo snel mogelijk duidelijk welke industrietakken wel toekomstperspectief hebben."

De Groot blikt vooruit naar vrijdag, wanneer D66, VVD en CDA hun coalitieakkoord presenteren. "Keuzes maken vergt moed. Dat wens ik het kabinet toe. Aan de slag."