Online sekte jaagt op kinderen: ze chanteren, intimideren en zetten aan tot geweld

Een jongen van 14 steekt in een buitenwijk van Stockholm een hoogbejaarde man drie keer in zijn rug. De aanval wordt gefilmd en razendsnel verspreid op internet. Het lijkt een op zichzelf staand incident, maar volgens onderzoekers is het een symptoom van een wereldwijd groeiend netwerk dat jongeren manipuleert om zichzelf en anderen geweld aan te doen.

Dat netwerk staat bekend als 764 en maakt deel uit van een bredere online gemeenschap die door onderzoekers simpelweg The Com wordt genoemd. Via platforms als Roblox, Minecraft en Discord zoeken leden bewust contact met kwetsbare jongeren. Ze chanteren, intimideren en zetten slachtoffers onder druk om zichzelf te verwonden, seksuele beelden te maken of zelfs geweld te plegen. Alles draait om status, macht en controle.

Volgens veiligheidsexpert Bjørn Ihler is het een typisch jongerenfenomeen. "Jongeren rekruteren andere jongeren", zegt hij. De Australische politie ziet bovendien een zorgwekkende ontwikkeling: slachtoffers veranderen soms zelf in daders, omdat ze denken alleen zo aan hun online belagers te kunnen ontsnappen.

In Zweden staat momenteel een tiener terecht die online bekend zou zijn onder de naam Chai. Hij wordt verdacht van meer dan zeventig strafbare feiten, waaronder het aanzetten van minderjarigen tot zelfbeschadiging en zelfmoord, het maken van kindermisbruikmateriaal en het manipuleren van slachtoffers in verschillende landen. Zijn advocaat ontkent de beschuldigingen. De zaak ligt tijdelijk stil vanwege een psychiatrisch onderzoek.

Volgens de Zweedse aanklager draait het binnen 764 om steeds extremere opdrachten. Slachtoffers worden eerst gedwongen relatief kleine dingen te doen, waarna de druk langzaam wordt opgevoerd. Nieuw beeldmateriaal van mishandeling of zelfverminking levert leden aanzien op binnen de groep.

Het probleem beperkt zich allang niet meer tot Scandinavië. Onderzoekers hebben inmiddels ten minste 295 arrestaties in 33 landen in verband gebracht met The Com. In de Verenigde Staten, Groot-Brittannië, Australië en Nieuw-Zeeland lopen meerdere strafzaken tegen verdachten die worden gelinkt aan 764 of vergelijkbare chatgroepen.

De FBI spreekt van "nihilistisch gewelddadig extremisme", al vinden sommige onderzoekers die term te beperkt. De ideologie is vaak ondergeschikt aan iets anders: aandacht krijgen binnen de groep door steeds schokkender gedrag te vertonen.

Onderzoeker Becca Spinks probeert al jaren aandacht te vragen voor het fenomeen. Volgens haar onderschatten veel ouders en politieagenten de omvang van het probleem. Waarschuwingssignalen zijn onder meer plotselinge afzondering, geheimzinnig gedrag rond online contacten en tekenen van zelfbeschadiging.

Haar belangrijkste boodschap is eenvoudig, maar dringend: "De gevaarlijkste misvatting is dat dit ons kind niet zal overkomen. In werkelijkheid kan het echt iedereen treffen."

Bron: The Guardian