Polen heft 60% belasting op overwinsten van oliebedrijven om de benzineprijs te drukken. Nederland? Dat staat niet eens op de agenda

Samenleving
woensdag, 23 september 2026 om 8:33
unitedconsumers brandstofprijzen aan pomp gaan stijgen1680513999
Terwijl jij ruim €2,40 per liter betaalt aan de pomp, heeft het Poolse lagerhuis vorige week een wet goedgekeurd die oliebedrijven verplicht 60 procent van hun overwinsten af te staan. De opbrengst, geschat op circa een miljard euro, moet worden ingezet om brandstof voor Poolse consumenten goedkoper te maken. In Nederland staat zo'n maatregel niet eens op de politieke agenda.

De Sejm stemde: 237 voor, 202 tegen

De Poolse Sejm nam het wetsvoorstel op 18 september aan met 237 stemmen voor, 202 tegen en één onthouding, schrijft The Vermilion. De heffing van 60 procent geldt voor bedrijven die vloeibare brandstoffen produceren, importeren of verhandelen in Polen. Als maatstaf geldt de winstmarge van elk bedrijf in 2025, verhoogd met 20 procent. Alleen winst boven die drempel wordt aangeslagen.
De Poolse overheid verwacht circa 4 miljard zloty (ruim 900 miljoen euro) op te halen. Dat moet de kosten dekken van eerdere noodmaatregelen om de brandstofprijs te drukken, waaronder een prijsplafond dat eerder dit jaar 4,7 miljard zloty kostte en een tijdelijke btw-verlaging op brandstof.
Niet de volledige winst wordt belast, alleen het deel boven de marge van 2025, verhoogd met 20 procent.

President Nawrocki torpedeerde de eerste poging

Het is de tweede poging. In juli weigerde president Karol Nawrocki de eerdere versie te ondertekenen. Nawrocki, een bondgenoot van de nationalistische oppositie, stuurde het voorstel door naar het Constitutioneel Tribunaal omdat het retroactieve karakter volgens hem grondwettelijke bezwaren opriep, meldde Notes from Poland. Het oorspronkelijke tarief van 75 procent was na overleg met de sector al teruggebracht naar 60 procent, maar ook dat hielp niet.
Minister van Financiën Andrzej Domański beschuldigde de president ervan de kant te kiezen van brandstofconcerns. Premier Donald Tusk drong er publiekelijk op aan dat Nawrocki de herziene wet ditmaal wel ondertekent. Of dat gebeurt, is nog niet zeker: het wetsvoorstel moet eerst nog langs de Senaat.

Warschau wacht niet op Brussel

Op de zijlijn van de informele Ecofin-bijeenkomst in Dublin op 18 en 19 september maakte Domański duidelijk dat Warschau niet van plan is te wachten tot de EU een oplossing vindt, schrijft The Vermilion. Zes EU-landen, waaronder Duitsland, Italië en Polen, drongen eind augustus al aan op een EU-brede windfall tax. De Europese Commissie houdt voorlopig de boot af en beschouwt belastingheffing als een zaak van de lidstaten zelf.
Over hoe Duitsland zijn accijnsverlaging wil financieren via een heffing op de overwinsten van Shell en BP schreven we eerder in Duitsland laat Shell en BP meebetalen aan goedkoper tanken. Zou dat in Nederland ook schelen? Daarin ook: de T&E-cijfers die laten zien dat acht oliemajors in de eerste helft van 2026 samen €7,5 miljard aan overwinsten boekten in de EU.
De Nederlandse benzineaccijns is de hoogste van Europa. Een heffing op oliebedrijven ontbreekt.

Wat het voor jou betekent

  • De Poolse wet raakt alleen bedrijven op de Poolse markt. Je Nederlandse tankbeurt wordt er niet goedkoper van.
  • In Nederland is de accijnskorting op benzine verlengd tot eind 2027. Zonder die korting zou de accijns circa €1,03 per liter bedragen in plaats van de huidige €0,84.
  • Het Poolse voorbeeld kan het EU-debat over een windfall tax versnellen. Vervolgoverleg onder EU-ministers staat gepland voor oktober.
  • Zolang Den Haag niet kiest voor een heffing op oliebedrijven, bepalen de olieprijs en de Nederlandse accijns wat jij aan de pomp betaalt.
loading

Loading