Waarom een koude winter je gasrekening dit jaar dubbel kan raken

vrijdag, 09 oktober 2026 om 20:52

groenlinks pvda wil af van hogere energiebelasting op gas1702969046

Stook je op gas, dan kost een gewone winter je dit seizoen naar schatting zo'n €1.025. Wordt het echt koud, dan loopt dat op naar ongeveer €1.282. En juist dit jaar is de buffer voor een koude winter dun: de Nederlandse gasopslag is leger dan in bijna elk ander recent jaar.

Drie winters, drie rekeningen

Onderzoeksplatform Geteld rekende de gaskosten voor oktober 2026 tot en met maart 2027 door, schreef Dagelijkse Standaard op 6 oktober. Bij een normale winter komt de raming uit op circa €1.025. Hetzelfde verbruik kostte tegen de prijzen van vorige winter ongeveer €886. Het verschil is €139.

Hoe hoog je rekening uitvalt, hangt vooral af van het weer. Geteld rekent daarom met drie scenario's:

Zachte winter: circa €916, dat is €124 meer dan vorige winter
Normale winter: circa €1.025, dat is €139 meer
Koude winter: circa €1.282, dat is €175 meer

Een normale winter is in het model het gemiddelde van de winters 2015-2016 tot en met 2024-2025. Voor zacht en koud neemt Geteld per weerstation de zachtste en de koudste winter sinds 1991. Tussen die twee uitersten zit ongeveer €366, puur door het verschil in weer.

Tussen een zachte en een koude winter zit ongeveer €366, alleen door het weer.

De opslag heeft weinig reserve

Volgens energievergelijk.nl was de Nederlandse gasopslag op 6 oktober voor 61,0 procent gevuld, tegen 71,5 procent een jaar eerder. Alleen in 2021 stond de teller op die dag lager. Keuze.nl kwam bij de meting van 8 oktober uit op 62,43 procent. Ook daar staat alleen 2021 lager.

Daarbij ligt de lat dit jaar lager. Het EU-vuldoel ging op 11 september omlaag van 74 naar 64 procent. Keuze.nl verwacht dat Nederland die 64 procent rond 13 oktober haalt. Er zit nu ongeveer 91 TWh gas in de opslag, rekent Keuze.nl voor. Dat is 1,3 keer zoveel als er in een gemiddelde winter uit de opslag gaat (70 TWh). Volgens Keuze.nl rekent een vuldoel van 64 procent in feite op een zachte winter.

Gasradar.nl zet de cijfers naast het vijfjaarsgemiddelde: normaal is de opslag rond deze tijd voor 83 procent gevuld. Een opslag die zo ver onder normaal staat, duwt de prijs volgens de site doorgaans omhoog. Energievergelijk.nl wijst erop dat het bijvullen trager gaat zodra de verwarming aangaat, en dat Amerikaans LNG naar Azië gaat, waar er meer voor wordt betaald.

Wat de lage opslag betekent voor de keuze tussen een vast en een variabel contract, lees je in Nog een variabel energiecontract nu de kou komt? Vast is gemiddeld €473 per jaar goedkoper, maar je zet wel op een duur moment vast.

Waarom kou dubbel aankomt

Een koude winter raakt je portemonnee op twee manieren. De eerste is simpel: je ketel draait meer uren en je verbruikt meer kuub gas. Dat zit al in het bedrag van €1.282.

De tweede zit niet in dat bedrag. Geteld rekent met het tarief dat leveranciers nu vragen, en dat loopt achter op de groothandelsmarkt. De groothandelsprijs steeg van circa 26 euro per megawattuur eind 2025 naar rond de 75 euro nu, meldt nieuws.nl. Essent vraagt sinds 1 oktober €1,50 per kuub voor variabel gas. Vorige winter betaalde een huishouden volgens het CBS gemiddeld €1,30.

De prijs die leveranciers nu vragen, is nog niet de prijs die op de groothandelsmarkt wordt betaald. Blijft gas op dit niveau, dan komt er in de loop van de winter nog een stap bij.

- Maarten Stad, onderzoeker bij Geteld

Hoe groot die stap kan zijn, blijkt uit de lokale cijfers van Geteld. In Rotterdam kost een koude winter tegen het huidige tarief circa €1.091, schrijft De Havenloods. Werkt de groothandelsprijs volledig door, dan loopt dat op tot zo'n €1.325.

Meer verbruik en een hogere prijs: in een koude winter tikken die twee samen aan.

Een raming, geen rekening

De €139 is geen verhoging die voor ieder huishouden is aangekondigd. Het is een model. Geteld gaat uit van het gemiddelde gasverbruik per woning in de gemeente (CBS, 2025) en neemt aan dat drie kwart van dat gas naar verwarming gaat. Voor deze winter rekent het met het standaard variabele tarief van Essent: €1,49963 per kuub, inclusief energiebelasting en btw. Ook de hogere energiebelasting vanaf januari zit erin, terwijl de belastingplannen voor 2027 volgens de Rijksoverheid nog kunnen veranderen. Vaste kosten en netkosten tellen niet mee.

Per gemeente lopen de bedragen flink uiteen. In Winterswijk komt een normale winter uit op circa €1.073, in Rotterdam op circa €868. Gemeenten met veel grote, vrijstaande woningen en gemeenten in het koudere oosten en noorden betalen het meest, aldus Geteld. Kustgemeenten en plaatsen met veel appartementen betalen het minst. Je eigen jaarnota is daarom een betere basis dan elk gemiddelde.

Wat je nu kunt doen

Pak je jaarnota erbij. Kijk hoeveel kuub je vorig jaar verbruikte en wat je nu per kuub betaalt. Dan weet je hoe jouw winter zich verhoudt tot de raming.
Zoek je eigen gemeente op. Geteld publiceert de cijfers per gemeente op geteld.nl.
Check je contract. Met een variabel contract merk je een prijsstijging binnen een maand in je tarief, met een vast contract niet.
Zet de thermostaat een graad lager. In Haarlem scheelt dat deze winter naar schatting €46 tot €70, rekende Geteld uit.
Verwarm alleen waar je zit. Wat dat oplevert, lees je in Hoeveel bespaar je met de verwarming uit onder de elektrische deken? en We verwarmden alleen de woonkamer — dit scheelde het op de energierekening.