Ze poetst de Tweede Kamer voor €16 per uur. Op Prinsjesdag zat ze aan de andere kant, met een gele handschoen

Alexandrina Brito dos Santos (58) is rijksschoonmaker in Den Haag. Normaal maakt ze de overheidsgebouwen schoon waar Kamerleden dagelijks doorheen lopen. Op dinsdag 15 september zat ze voor één keer aan de andere kant: bij de Troonrede, als gast van SP-Kamerlid Sandra Beckerman, met een gele schoonmaakhandschoen als protest tegen de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid.

De schoonmaker is meestal niet degene die tijdens de televisie-uitzending in beeld verschijnt. Juist wanneer het werk goed wordt uitgevoerd, valt het nauwelijks op. Toch werken schoonmakers op Prinsjesdag tussen beveiligingsmaatregelen, afgesloten gebieden en strakke tijdschema's. De Koninklijke Schouwburg, ontvangstruimten en kantoren moeten op orde zijn voor het Koninklijk Huis, ministers en genodigden, schreef SIEV Dagblad. Na afloop begint de volgende fase: locaties opnieuw schoonmaken en klaarmaken voor normaal gebruik.

Beckerman nam Brito dos Santos mee om het debat over de bezuinigingen een gezicht te geven. De schoonmaakster wordt volgens Beckerman hard geraakt door de kabinetsplannen, meldde RTV Noord. Beiden droegen een gele schoonmakershandschoen als protest tegen de bezuinigingen op sociale zekerheid en zorg. Terwijl om hen heen de maatpakken en extravagante hoeden voorbijkwamen, legden in dezelfde week schoonmakers op Schiphol, stations en andere plekken in Nederland het werk neer.

Het startuurloon voor schoonmakers in loongroep 1 gaat per 1 januari 2027 naar €16 per uur. Dat is vastgelegd in de nieuwe cao die Schoonmakend Nederland en CNV per 1 september ondertekenden, met terugwerkende kracht ingaand op 1 juli 2026 en doorlopend tot 30 juni 2028. Hoeveel Brito dos Santos precies verdient, is niet bekend. Maar het startloon zegt genoeg over de financiële marge in een vak waar je al snel het plafond van je loonschaal bereikt.

Diezelfde cao verlaagt ook het ziektegeld. Schoonmakers met twee tot zes dienstjaren krijgen bij ziekte voortaan 90 procent van het salaris doorbetaald in plaats van 100. Op het loonstrookje kan dat neerkomen op tot €300 bruto per maand minder, schreven we eerder. Voor iemand op of rond het startniveau is dat een bedrag dat je onmiddellijk voelt: in de huur, in de boodschappen, in alles.

De schoonmakers zijn de eersten, maar mogelijk niet de laatsten. Bijna 4,5 miljoen werknemers vallen onder een cao die meer dan 170 procent loondoorbetaling over twee ziektejaren biedt. Vergelijkbare verlagingen in de zorg, de bouw of de horeca zijn niet ondenkbaar. Het patroon is gezet.

Brito dos Santos zat op 15 september één middag aan de andere kant. De rest van het jaar staat ze er weer, onzichtbaar, voor straks €16 per uur.

Bronnen: SIEV Dagblad · RTV Noord · OOG Groningen · Schoonmakend Nederland