Waarom is masturberen in een auto eigenlijk verboden?

Ooit was zelfbevrediging verboden omdat God het niet goed vond. Waarom God het niet goed vond is niet helemaal duidelijk, maar het was zo. Dus als je dat deed, beging je een zonde. Maar blijkbaar mag het nog steeds niet.

Je zit in je eigen auto, de deuren zijn dicht en wat je met je lichaam doet, lijkt een privézaak. Toch kun je worden veroordeeld als je achter het stuur masturbeert. Dat komt niet doordat zelfbevrediging verboden is, maar doordat anderen ongevraagd getuige kunnen worden van een seksuele handeling. De juridische grens draait hier om zichtbaarheid en de omstandigheden waarin het gebeurt.

Dat onderscheid staat centraal in de zaak van oud-burgemeester Koen Schuiling van Groningen. Hij werd op 14 oktober 2026 ook in hoger beroep veroordeeld tot een boete van 250 euro wegens schennis van de eerbaarheid. Volgens het gerechtshof had hij op de A7 gemasturbeerd terwijl een vrachtwagenchauffeur dat vanuit zijn cabine kon zien.

Een auto kan als een persoonlijke cocon voelen. Maar de ramen maken dat anderen naar binnen kunnen kijken. In de zaak-Schuiling speelde juist dat een belangrijke rol: de vrachtwagenchauffeur zat hoger, beide voertuigen reden enige tijd naast elkaar en in de personenauto brandde de binnenverlichting. Volgens het hof kon de chauffeur daardoor zien wat er gebeurde.

Dat de auto van jezelf is, beslist dus niet of seksuele handelingen daarin strafbaar zijn. Ook handelingen op een privéplek kunnen onder de strafwet vallen wanneer een ander daarmee ongewild wordt geconfronteerd. De huidige OM-richtlijn noemt zowel aanstootgevende handelingen in het openbaar als zulke handelingen op een niet-openbare plaats waar iemand tegen zijn wil bij aanwezig is.

De redenering ‘mijn auto, dus mijn privézaak’ gaat daarmee niet vanzelf op. Het gaat niet alleen om de plek waar jij zit, maar ook om de situatie waarin je anderen betrekt.

De wet stelt hier een grens aan het ongevraagd confronteren van anderen met seksueel gedrag. Het gerechtshof verwoordde dat in de zaak-Schuiling concreet: dergelijk gedrag kan ongemak en schrik veroorzaken bij andere verkeersdeelnemers. De vrachtwagenchauffeur werd volgens het hof ongewild deelgenoot gemaakt van de seksuele handeling.

In juridische taal gaat het om handelingen die ‘kwetsend zijn voor het normaal ontwikkeld schaamtegevoel’. Dat klinkt ouderwets, maar de praktische vraag is herkenbaar: moet iemand die gewoon over de snelweg rijdt, worden geconfronteerd met een ander die zichtbaar masturbeert? De strafwet kan daar een grens trekken.

Nee: de bronnen geven geen grond voor een algemeen verbod op zelfbevrediging in iedere auto, ongeacht de omstandigheden. Voor deze strafbaarstelling zijn juist het openbare karakter of de ongewilde aanwezigheid van een ander van belang. Een werkelijk afgeschermde privésituatie is daarom juridisch iets anders dan zichtbaar masturberen naast andere weggebruikers.

Daarbij draait het niet uitsluitend om de vraag of iemand een ontbloot geslachtsdeel heeft gezien. Uit rechtspraak blijkt dat ook onmiskenbaar masturberende bewegingen onder omstandigheden schennis van de eerbaarheid kunnen opleveren wanneer het geslachtsdeel niet zichtbaar is. Een broek aanhouden maakt het gedrag dus niet automatisch straffeloos.

In oudere zaken en nieuwsberichten kom je de term ‘schennis van de eerbaarheid’ tegen, gekoppeld aan het voormalige artikel 239 van het Wetboek van Strafrecht. De huidige OM-richtlijn gebruikt sinds 1 juli 2024 de benaming ‘aanstootgevend gedrag’ en verwijst naar artikel 254b. De zaak-Schuiling ging over een gebeurtenis van maart 2024, dus van vóór die wijziging.

Ook de boete van 250 euro in die zaak is geen vast tarief voor iedereen. De huidige OM-richtlijn noemt voor een meerderjarige die het feit voor het eerst pleegt een geldboete van 500 euro als uitgangspunt. Het OM benadrukt dat omstandigheden tot een andere strafeis kunnen leiden; de rechter bepaalt uiteindelijk de straf.