Ongelukkig door social media? Dat valt wel mee volgens een nieuwe grote studie

Het lijkt een vast onderdeel van het debat over jongerenwelzijn: tieners zitten te veel op hun telefoon en betalen daarvoor de prijs met hun mentale gezondheid. Ouders, scholen en politici wijzen naar TikTok, games en sociale media als aanjagers van stress, angst en somberheid. Maar nieuw grootschalig Brits onderzoek laat zien dat die conclusie een stuk minder eenduidig is dan vaak wordt gedacht.

Onderzoekers volgden meer dan 25.000 jongeren uit de regio Greater Manchester gedurende drie schooljaren, grofweg van 12 tot 15 jaar. In plaats van een momentopname kozen zij voor een langetermijnaanpak. Elk jaar rapporteerden dezelfde leerlingen hoe ze zich voelden en hoeveel tijd ze online doorbrachten. Dat maakt het onderzoek uitzonderlijk: het kijkt niet alleen naar wie veel online is, maar vooral naar wat er gebeurt als een individuele jongere ineens meer of minder schermtijd heeft.

De uitkomst is opvallend. Meer scrollen, vaker gamen of intensiever gebruik van sociale media bleek geen betrouwbare voorspeller van latere mentale problemen. Of het nu ging om piekeren, somberheid of angstklachten: een toename in digitaal gedrag leidde niet tot een meetbare verslechtering van het welzijn, bij geen van beide geslachten.

Ook het populaire onderscheid tussen actief en passief online zijn – zelf posten versus eindeloos consumeren – hield geen stand. Op de langere termijn maakte het nauwelijks verschil voor hoe jongeren zich mentaal ontwikkelden.

Dat betekent niet dat technologie volledig onschuldig is. Het onderzoek vond wel interessante verschillen tussen jongens en meisjes. Bij meisjes lijken games en sociale media elkaar te verdringen: wie meer gamet, zit later minder op socials. Bij jongens gebeurde juist iets anders. Jongens die zich psychisch minder goed voelden, haakten het jaar erop vaker af bij gamen. Dat past bij een bekend patroon: somberheid kan ervoor zorgen dat eerdere hobby’s minder plezier geven.

Volgens de onderzoekers komt de hardnekkige mythe over schermtijd vooral voort uit verwarring tussen oorzaak en gevolg. Jongeren die zich slecht voelen, grijpen vaker naar hun telefoon, maar dat maakt die telefoon nog niet de boosdoener. Stress op school, problemen thuis of andere persoonlijke omstandigheden kunnen zowel het welzijn als het online gedrag beïnvloeden.

De studie is geen vrijbrief voor onbeperkt schermgebruik. Cyberpesten, slaaptekort en schadelijke content blijven reële risico’s. Wel suggereert het onderzoek dat simpele oplossingen zoals strikte tijdslimieten of algemene verboden weinig bijdragen aan beter mentaal welzijn. Wie jongeren echt wil helpen, zal verder moeten kijken dan het scherm alleen.

Bron: Metro