ChatGPT verandert je op een manier die je niet verwacht

We weten inmiddels dat kunstmatige intelligentie ons leven razendsnel verandert. AI helpt wetenschappers bij onderzoek, studenten bij hun huiswerk en consumenten bij zo ongeveer alles waar vroeger een medewerker voor nodig was. Maar wat doet al dat gepraat met chatbots eigenlijk met óns? Mogelijk meer dan je denkt.

Onderzoekers van onder meer de University of Birmingham komen met een opvallende theorie: hoe vaker mensen communiceren met AI, hoe groter de kans dat ze hun eigen gedrag daaraan aanpassen. Oftewel: terwijl robots steeds menselijker worden, worden wij meer robot.

De wetenschappers noemen dat verschijnsel 'robotoid humanness'. Het idee is dat mensen zich tijdens herhaald contact met AI onbewust zo gaan gedragen dat de technologie hen gemakkelijker begrijpt. Eigenaardigheden, onverwachte formuleringen en andere typisch menselijke trekjes kunnen daardoor naar de achtergrond verdwijnen.

Klantenservice is volgens de onderzoekers een goed voorbeeld. Moderne AI-systemen zijn ontworpen om menselijke communicatie na te bootsen. Ze reageren vriendelijk, herkennen bepaalde emoties en kunnen hun antwoorden steeds beter afstemmen op individuele gebruikers.

Maar die beïnvloeding werkt mogelijk twee kanten op. Een consument stelt een vraag, de robot reageert en na talloze van zulke gesprekken kan de gebruiker bepaalde communicatiepatronen overnemen.

Dat is op zichzelf niet vreemd. Mensen spiegelen voortdurend het gedrag van anderen. We nemen woorden, gebaren en gesprekspatronen over zonder dat we het doorhebben. Alleen is onze gesprekspartner nu steeds vaker een algoritme.

En daar zit volgens de onderzoekers een belangrijk verschil. Andere mensen zijn grillig. Ze verrassen ons, spreken ons tegen of reageren totaal anders dan verwacht. AI werkt juist op basis van statistische patronen en algoritmes en beloont in zekere zin communicatie die voor het systeem goed te verwerken is.

Wie merkt dat korte, duidelijke en voorspelbare formuleringen betere antwoorden opleveren, kan zich daarnaar gaan gedragen. Op den duur zou dat zelfs invloed kunnen hebben op hoe iemand zichzelf presenteert en ziet.

Er is wel een flinke kanttekening. De studie, gepubliceerd in AI & Society, is theoretisch. De onderzoekers hebben dus niet jarenlang mensen gevolgd om te bewijzen dat enthousiaste chatbotgebruikers daadwerkelijk langzaam in robots veranderen. Ze bouwen hun hypothese onder meer op eerder onderzoek naar interacties tussen mensen en robots.

Experimenteel onderzoek moet nu uitwijzen hoe sterk het effect werkelijk is. Toch vinden de wetenschappers het belangrijk om er nu al bij stil te staan. AI is immers in hoog tempo een normale gesprekspartner geworden, bijvoorbeeld bij banken, webwinkels en andere klantenservices.

Misschien is de belangrijkste vraag daarom niet alleen hoe menselijk we AI kunnen maken, maar ook hoeveel AI er ongemerkt in onze eigen manier van communiceren sluipt.

Bron: Science Alert