Is het erg als je collega's zien dat je ChatGPT gebruikt?

Het is een lastig dilemma voor veel werknemers: laat je zien dat je AI hebt gebruikt of doe je alsof je alles zelf hebt bedacht? Er is nu reden om toch voor je digitale hulpje uit te komen: het resultaat wordt er beter van.

Dat blijkt uit nieuw onderzoek onder studenten. In de eerste situatie gebruikte iedere student ChatGPT thuis, vlak voor de groepsbijeenkomst. De volgende dag presenteert iedereen zijn eigen, opgepoetste AI-werk alsof het persoonlijk denkwerk is. In de tweede situatie zit de groep samen achter één laptop. Ze bedenken gezamenlijk prompts, bespreken de antwoorden van ChatGPT en beslissen samen wat bruikbaar is. Dat levert een wereld van verschil op.

Uit interviews blijkt dat studenten AI vaak stiekem gebruiken. Ze vertellen niet welke delen door ChatGPT zijn geschreven en de student met de beste AI-output krijgt automatisch de leiding in de discussie. Daardoor verdwijnt de ruimte om ideeën kritisch te toetsen of samen verder te ontwikkelen.

Wanneer AI juist zichtbaar is voor de hele groep, verandert de dynamiek. ChatGPT wordt een gezamenlijk discussiepunt. Studenten overleggen eerst welke vraag ze stellen, beoordelen vervolgens samen het antwoord en besluiten gezamenlijk wat ze ermee doen. Ook eerdere antwoorden blijven zichtbaar, waardoor de groep makkelijker kan teruggrijpen op eerdere ideeën.

De onderzoekers zagen daarbij drie vaste patronen. Soms nam de groep een AI-suggestie pas over na een kritische bespreking. Soms werd een slecht antwoord juist waardevol, omdat het studenten dwong uit te leggen waarom het niet deugde. Maar er waren ook momenten waarop groepen de AI klakkeloos volgden, zonder discussie.

De les is helder: AI maakt samenwerking niet automatisch beter. Dat gebeurt alleen als het denkproces zichtbaar blijft. Zodra studenten afzonderlijk met AI werken en de resultaten pas achteraf delen, verdwijnt een belangrijk deel van het gezamenlijke leerproces.

De vraag is dan ook niet meer óf AI thuishoort in het onderwijs of op de werkvloer. Die trein is allang vertrokken. De echte uitdaging is ervoor te zorgen dat AI een hulpmiddel wordt voor gezamenlijk denken, in plaats van een slimme sluiproute die samenwerking juist ondermijnt.

Bron: Psychology Today