Worden we baziger door AI?

Als mensen met kunstmatige intelligentie praten, klinkt het zelden als een vriendelijk gesprek. We commanderen ChatGPT alsof we in het leger zitten: herschrijf dit, vat dat samen, plan mijn agenda.

Dat roept een interessante vraag op: beïnvloedt deze manier van spreken ook hoe we met elkaar omgaan? Worden frequente AI-gebruikers onbewust ook onaardiger in hun menselijke relaties?

AI-systemen reageren het best op heldere, precieze instructies. Gebruikers leren al snel hun taal te optimaliseren voor snelheid en accuratesse. Logisch, want het doel is taakvoltooiing. Maar taal is meer dan een instrument om iets gedaan te krijgen. Psychologisch onderzoek laat zien dat onze taalpatronen invloed hebben op hoe we denken en handelen. Wie dagelijks oefent in doelgerichte, directieve communicatie, kan die stijl ongemerkt meenemen naar andere contexten.

Menselijke gesprekken zijn echter geen taken die je optimaliseert. Ze zijn rommelig, vol emotie, twijfel en beleefde vragen. Ze vragen geduld, empathie en tolerantie voor imperfectie. AI reageert daarentegen onmiddellijk, accuraat en zonder eigen behoeften. Die frictieloze respons kan onze verwachtingen verschuiven. Waarom duurt een antwoord van een collega zo lang? Waarom reageert een partner niet net zo ‘efficiënt’?

Onderzoek suggereert dat AI-gebruik invloed kan hebben op hoe warm of coöperatief communicatie wordt ervaren. Andere studies leggen een verband tussen intensief gebruik van chat-AI en gevoelens van eenzaamheid of minder sociale betrokkenheid. Dat bewijst geen oorzaak-gevolgrelatie, maar het wijst wel op mogelijke verschuivingen in gewoontes en verwachtingen.

Tegelijkertijd is AI niet per definitie schadelijk. Voor sommige gebruikers helpt de helderheid juist om gedachten te ordenen en behoeften beter te formuleren. In bepaalde situaties kan AI-feedback empathische communicatie zelfs versterken. De vraag is dus niet óf AI ons verandert, maar hoe. Gebruiken we het als hulpmiddel voor reflectie of nemen we het model van bevel en controle over?

Misschien leert AI ons om duidelijker en doelgerichter te communiceren. Dat kan een cognitieve winst zijn. Maar relaties draaien niet om controle en snelheid. En mensen houden niet van commando’s.

Bron: Psychology Today