Veel mensen grijpen in huis naar een hele batterij schoonmaakmiddelen en denken:
“Als ik ze combineer, wordt het extra schoon.” Maar chemici en arbodeskundigen waarschuwen dat juist die combinatie
levensgevaarlijk kan zijn. Giftige gassen, brandwonden of zelfs explosiegevaar: één verkeerd mengsel is genoeg om een poetsbeurt in een spoedbezoek aan de SEH te veranderen.
Waarom mengen zo riskant is
Schoonmaakmiddelen zijn kleine chemische fabriekjes in een fles: op zichzelf veilig bij normaal gebruik, maar in combinatie kunnen ze agressieve nieuwe stoffen vormen.
Vooral bleekmiddel, zuren zoals azijn, ammoniak en gootsteenontstoppers reageren fel op elkaar en produceren gassen die direct longen, ogen en huid aantasten.
Artsen zien na ongelukjes met schoonmaken regelmatig klachten als benauwdheid, hoesten, duizeligheid en brandende ogen, soms zelfs bewustzijnsverlies als in een kleine, slecht geventileerde ruimte is gespoten of geschrobd.
De gevaarlijkste combinaties
- Bleek + ammoniak
Bij deze mix ontstaat een cocktail van zogenoemde chloramine-gassen, die al in lage concentraties hevige irritatie van luchtwegen en ogen kunnen geven en bij hogere doses tot longoedeem kunnen leiden.
- Bleek + azijn (of andere zuren)
Zodra chloor in bleekmiddel een zuur zoals azijn tegenkomt, kan chloorgas vrijkomen: een groenig gas dat vroeger als oorlogswapen werd gebruikt en nu nog steeds in ziekenhuizen bekendstaat als oorzaak van chemische longschade.
- Bleek + alcohol (ontsmettingsalcohol of spiritus)
Deze combinatie kan chloroform en andere irriterende bijproducten vormen, wat duizeligheid, hoofdpijn en misselijkheid kan veroorzaken.
- Azijn + waterstofperoxide of gootsteenontstopper
Azijn met waterstofperoxide levert perazijnzuur: een bijtend mengsel dat ogen, huid en longen aantast en in een afgesloten fles zelfs druk en ontploffingsgevaar kan geven.
- Twee verschillende gootsteenontstoppers
Ontstoppers bevatten vaak zeer sterke zuren of basen; twee merken of typen door elkaar kunnen zo heftig reageren dat er gevaarlijke spatten en dampen ontstaan, in extreme gevallen zelfs een kleine explosie.