Alcohol verandert enorm de manier waarop je hersenen communiceren

Een paar glazen alcohol zijn al genoeg om de manier waarop je hersenen informatie verwerken te versnipperen. Alcohol zorgt ervoor dat hersengebieden meer op zichzelf gaan werken, terwijl de communicatie in het hele brein juist afneemt.

Hoewel al veel onderzoek is gedaan naar de effecten van alcohol op specifieke hersengebieden, werd zelden gekeken naar het brein als compleet netwerk. En dat netwerk is cruciaal: onze hersenen functioneren dankzij een verfijnde balans tussen talloze regio’s die voortdurend informatie uitwisselen. Als dit verandert, heeft dat direct gevolgen voor emoties en gedrag.

Aan het onderzoek deden 107 gezonde volwassenen mee, tussen de 21 en 45 jaar. In twee aparte sessies kregen zij óf een alcoholisch drankje dat hun bloedalcoholgehalte tot de Amerikaanse limiet voor autorijden bracht (0,08 promille), óf een placebo.

Een half uur later werden de deelnemers in een MRI-scanner gelegd. De onderzoekers analyseerden vervolgens de communicatie tussen 106 verschillende hersengebieden met behulp van wiskundige modellen.

De conclusie: alcohol verhoogt de zogeheten ‘lokale efficiëntie’ en ‘clusteringcoëfficiënt’ in het brein. Simpel gezegd gaan hersengebieden intensiever samenwerken met hun directe buren, maar verliezen ze contact met verder weg gelegen regio’s. De mate waarin informatie door het hele brein stroomt, nam juist af.

De hersenen worden daarmee minder willekeurig georganiseerd en meer ‘grid-achtig’: sterk lokaal verbonden, maar minder geïntegreerd als geheel.

Opvallend is dat alle deelnemers ongeveer evenveel alcohol in hun bloed hadden, maar zich niet allemaal even dronken voelden. Juist de mate waarin hun hersennetwerk gefragmenteerd raakte, voorspelde hoe sterk zij hun roes ervoeren.

Met andere woorden: niet alleen het alcoholpromillage, maar ook hoe je brein reageert op alcohol bepaalt hoe dronken je je voelt.

Een van de gebieden waar de connectiviteit het sterkst afnam, was de occipitale kwab – het hersendeel dat visuele informatie verwerkt. Dat kan verklaren waarom mensen na een paar glazen last krijgen van wazig zien. Doordat visuele informatie minder efficiënt wordt doorgestuurd naar andere hersengebieden, raakt de verwerking verstoord.

De onderzoekers benadrukken dat het brein tijdens de scans in rust was. Hoe alcohol hersennetwerken beïnvloedt tijdens actieve taken is nog niet onderzocht. Ook is niet direct getest hoe de gemeten netwerkveranderingen samenhangen met bijvoorbeeld remmingen of beloningsverwerking.

Toekomstig onderzoek moet uitwijzen hoe deze effecten verschillen bij mensen met zwaarder alcoholgebruik of psychische klachten, en hoe hersennetwerken reageren op alcohol op latere leeftijd.

Bron: Science Alert