Dit waren de drie populairste hobby's in de Middeleeuwen

Het beeld van de Middeleeuwen als een grauwe, saaie periode klopt maar half. Ja, het leven draaide vooral om werken en overleven, maar tussendoor werd er verrassend veel gefeest, gespeeld en gesport. Vrije tijd was er in de Middeleeuwen genoeg, al zag die er wel anders uit dan nu.

Middeleeuwers hielden wel van een goed feestje. Naar schatting stond zo’n derde van het jaar in het teken van vieringen. Denk aan religieuze hoogtijdagen als Pasen en Kerst, maar ook aan uitbundige ‘omkeringsfeesten’. Vooral in de donkere wintermaanden waren die populair.

Tijdens zulke narrenfeesten werd de wereld even op z’n kop gezet: regels verdwenen, rollen werden omgedraaid en iedereen schoof samen aan lange tafels voor eten, spel en theater.

Niet iedereen vierde op dezelfde manier. Voor de adel was jagen de hobby bij uitstek. Allang niet meer nodig om te overleven, maar vooral een statussymbool. Wie land bezat, kon jagen en dat betekende dat het gewone volk buitenspel stond. Stroperij was verboden, dus boeren moesten het doen met klein wild.

Ook valkerij, het jagen met roofvogels, was populair onder de elite. Het vereiste tijd, training en geld en liet zien dat je tot de hogere klasse behoorde.

Sport was er ook, maar vaak met een praktisch randje. Boogschieten en worstelen dienden als militaire training. Ze hielpen bij het ontwikkelen van kracht en discipline. Paardrijden was essentieel voor ridders, maar bleef onbereikbaar voor de meeste mensen.

Toch werd er ook voor de lol gesport. Volkse spellen die lijken op voetbal, golf en tennis waren populair. Tot ergernis van de kerk, die vond dat mensen soms wel erg enthousiast waren en hun werk lieten versloffen.

Binnen, aan tafel, werd er fanatiek geschaakt. Het spel was meer dan vermaak: het weerspiegelde de sociale orde. Elk stuk stond symbool voor een rol in de samenleving.

Opvallend is de ontwikkeling van de dame. Ooit was dit een bescheiden adviseur met beperkte zetten. Maar toen vrouwen in de Late Middeleeuwen meer invloed kregen, veranderde dat. De koningin werd het krachtigste stuk op het bord.

Ook theater maakte een comeback. Eerst afgekeurd door de kerk, later juist ingezet om bijbelverhalen te vertellen. Vanaf de twaalfde eeuw groeiden deze stukken uit tot groots volksvermaak, met humor en drama.

De Middeleeuwen waren dus allesbehalve saai. Tussen werk en religie door wisten mensen precies hoe ze het leven kleur moesten geven.

Bron: National Geographic