Aflossingsvrije hypotheek? Je leeftijd kan je leenruimte eerder beperken dan je denkt

De maandlast is laag en de rente gaat keurig van de rekening. Toch zit er bij veel vijftigers met een aflossingsvrije hypotheek een probleem verstopt dat pas opduikt als ze iets willen veranderen. En dat probleem heeft vooral met hun leeftijd te maken.

Bijna 45 procent van alle Nederlandse hypotheekschuld is nog aflossingsvrij. Ruim 2,5 miljoen huishoudens hebben zo’n hypotheek, geheel of gedeeltelijk. Op dat deel betaal je alleen rente. De schuld blijft staan tot de einddatum, meestal na dertig jaar.

Veel van die contracten lopen tegelijk af: tussen 2035 en 2038, en opnieuw tussen 2047 en 2052. In de eerste golf gaat het naar schatting om ruim 700.000 hypotheken. Voor veel van die huishoudens stopt in dezelfde jaren ook de hypotheekrenteaftrek, die maximaal dertig jaar geldt.

Wie op de einddatum niet kan aflossen, moet herfinancieren. Dan kijkt de bank opnieuw naar je inkomen. Vanaf tien jaar voor de AOW-leeftijd, nu dus vanaf je 57e, rekenen geldverstrekkers met je verwachte pensioeninkomen. Dat is meestal lager dan je salaris, waardoor je minder kunt lenen.

Een lage maandlast zegt niets over wat de bank straks nog wil lenen.

Rabobank en Obvion schuiven die grens vanaf maart 2027 op naar vijftien jaar voor de AOW-leeftijd. Met een AOW-leeftijd van 67 telt je pensioen daar dan al vanaf je 52e mee. Tussen tien en vijftien jaar voor de AOW kan de bank wel kijken naar je werkelijke maandlasten.

Sinds mei mag een nieuwe aflossingsvrije hypotheek bij de grote banken nog maximaal 30 procent van de woningwaarde bedragen, in plaats van 50 procent. Rabobank en Obvion begonnen op 11 mei, ABN AMRO en Florius volgden op 1 juni.

Wie niets aan zijn hypotheek verandert, merkt daar niets van. Bij verhuizen, verhogen of oversluiten gelden de nieuwe regels wel. Aan het einde van de looptijd verschilt het per bank. ABN AMRO en Florius laten bestaande klanten dan nog tot 50 procent aflossingsvrij herfinancieren, als het inkomen dat toelaat. Bij andere banken kan de strengere norm wel gelden.

Wie niets verandert, merkt niets. Wie wil verhuizen, verhogen of oversluiten, krijgt met strengere regels te maken.

Voor de meeste huiseigenaren blijft een aflossingsvrije hypotheek betaalbaar. Maar ongeveer 78.000 huishoudens lopen het risico dat ze hun lening bij afloop niet kunnen herfinancieren. Zij moeten mogelijk hun huis verkopen, soms met een restschuld.

Een lage maandlast voelt veilig. Maar op de einddatum kijkt de bank naar het inkomen dat je straks hebt, niet naar wat je nu verdient.