Wie bij de rijkste stad ter wereld aan Dubai, Monaco of een jachthaven vol belastingontwijkers denkt, zit ernaast. De winnaar is San Jose, het kloppende hart van Silicon Valley. En tussen al dat Amerikaanse techgeweld duikt op plaats 28 ineens Utrecht op. Amsterdam staat er niet in.

De lijst meet niet wat inwoners op de bank hebben staan. Hij meet het bruto binnenlands product per inwoner: de economische productie van een stedelijke regio, gedeeld door het aantal inwoners.

San Jose produceert jaarlijks 238.700 dollar per inwoner. Dat is bijna 57.000 dollar meer dan nummer twee, San Francisco. De top tien:

De Amerikanen domineren: 27 van de veertig steden liggen in de Verenigde Staten. Van de eerste twintig zijn er zestien Amerikaans. Zwitserland levert er vijf: Basel, Genève, Zürich, Bern en Lausanne. Het patroon is overal hetzelfde: veel technologie, farmacie, financiële dienstverlening en relatief weinig inwoners om het over te verdelen.

Utrecht komt uit op 101.225 dollar per inwoner. Daarmee laat de Domstad Houston, München, Dallas, Singapore en Kopenhagen achter zich.

Dat betekent niet dat iedere Utrechter op een matras vol bankbiljetten slaapt. In het regionale bbp zit ook de productie van de vele forenzen die dagelijks naar de stad reizen. Utrecht profiteert van zijn centrale ligging, een grote zakelijke dienstensector en een stevige kenniseconomie rond het Science Park.

Het etiket ‘rijkste stad’ verdient dus een bijsluiter. Het bbp per inwoner zegt niets over hoe het geld verdeeld is, over koopkracht, huizenprijzen of armoede. Een stad kan economisch uitzonderlijk productief zijn, terwijl verpleegkundigen en leraren er nauwelijks een woning kunnen betalen. Ook stadsgrenzen spelen mee: hoofdkantoren vallen binnen de regio, een deel van de werknemers woont erbuiten.

FeitenboxSan Jose staat bovenaan met $238.700 bbp per inwoner, gevolgd door San Francisco en Dublin. De VS leveren 27 van de 40 steden. Utrecht staat op 28 met $101.225 en is de enige Nederlandse stad in de lijst. Gemeten wordt economische productie per inwoner, niet inkomen of vermogen.

Op sociale media gaat de lijst soms rond als de honderd rijkste steden. Dat klopt niet: de ranglijst telt veertig plaatsen. Het onderliggende onderzoek bekijkt wel duizend steden, maar een openbare top honderd naar bbp per inwoner bestaat niet.

Utrecht mag dus even naast Singapore op het erepodium staan. Alleen ziet de gemiddelde Utrechter die 101.225 dollar nooit op zijn rekening verschijnen. Statistiek blijft de kunst om iedereen rijk te maken zonder één euro over te maken.

Meer weten? CBS: wat is het bruto binnenlands product? · BNR: Nederlandse steden in wereldranglijst Global Cities Index · Gemeente Utrecht: onderzoek en cijfers