Eigen risico naar €455: wie ziek is betaalt, wie gezond is krijgt geld terug

zaterdag, 08 augustus 2026 om 17:10

Het verplicht eigen risico gaat in 2027 van €385 naar ongeveer €455 — tien euro door hervatte indexatie, zestig euro door een politieke keuze. Op papier daalt de nominale zorgpremie daardoor met €57 per persoon. In de praktijk stijgt je premie alsnog, naar verwachting naar €170 tot €190 per maand. De rekening verschuift van de collectieve pot naar de mensen die daadwerkelijk naar het ziekenhuis gaan.

De halvering naar €165 waarover het vorige kabinet vier jaar sprak, is definitief geschrapt. In plaats daarvan gebeurt precies het omgekeerde: het eigen risico wordt weer jaarlijks geïndexeerd én er komt een inhaalslag van zestig euro bovenop. Het bevriezen sinds 2016 kostte de schatkist zoveel dat het geld nu met rente wordt teruggehaald: het niet-verlagen en weer indexeren levert alleen in 2027 al 3,7 miljard euro op, de extra zestig euro nog een miljard.

Wat dat voor jouw portemonnee betekent, hangt af van één vraag: maak je je eigen risico vol of niet? Dat is per type verzekerde netjes doorgerekend voor het effect van de zestig-euro-verhoging.

Type verzekerde	Eigen risico	Nominale premie	Zorgtoeslag	Totaal per jaar
Maakt eigen risico vol, mét zorgtoeslag	−€60	+€48	−€19	−€30
Maakt eigen risico vol, géén zorgtoeslag	−€60	+€48	€0	−€12
Maakt eigen risico niet vol, mét zorgtoeslag	€0	+€48	−€19	+€30
Maakt eigen risico niet vol, géén zorgtoeslag	€0	+€48	€0	+€48

Ongeveer 7,3 miljoen volwassenen maken hun eigen risico vol; 7,5 miljoen niet. De grootste winnaar is dus de gezonde verzekerde met een middeninkomen: die houdt achtenveertig euro over. De grootste verliezer is de chronisch zieke met zorgtoeslag, die dertig euro inlevert — omdat de zorgtoeslag meedaalt met de gedaalde rekenpremie.

Wie het eigen risico niet volmaakt, heeft het meeste profijt: geen hoger eigen risico, wel een lagere premie.

De premieverlaging die je nooit zult zien

Op papier daalt de nominale premie met €57 per verzekerde. Alleen: dat is een rekenkundige daling ten opzichte van een situatie zonder deze maatregel. De werkelijke premie wordt bepaald door loonstijgingen in de zorg, vergrijzing, duurdere medicijnen en technologie — samen goed voor een structurele stijging van ongeveer €150 per jaar. Daar komt bij dat de reserves in het zorgverzekeringsfonds, die de premie de afgelopen jaren kunstmatig laag hielden, opraken.

Reken het uit en je komt van gemiddeld ruim €159 per maand in 2026 op €172,50 in het gunstigste scenario en €190 in het slechtste. Een tweepersoonshuishouden zonder toeslag betaalt dan een paar honderd euro meer premie én een hoger eigen risico.

Een pleister die pas in 2028 komt

Om de klap te dempen, komt er vanaf 2028 een maximum van €150 eigen risico per behandeling in het ziekenhuis. Nu betaal je bij één dure ingreep in één keer je hele eigen risico; straks in porties. Verzekeraars hebben een jaar nodig om hun systemen aan te passen, dus in 2027 geldt die bescherming nog niet.

En dan het pijnlijke detail: chronisch zieken hebben er niets aan, want zij maken hun eigen risico toch vol. En omdat de tranchering geld kost, stijgt de premie in 2028 weer, waarmee de lastenverlichting deels verdampt.

Chronisch zieken hebben geen baat bij de tranchering, omdat zij het eigen risico toch volmaken.

Wat er wél is geregeld

Er is structureel €350 miljoen vrijgemaakt om chronisch zieken te compenseren — uit te voeren door gemeenten, die daar zelf invulling aan mogen geven. Dat betekent ook dat de steun per gemeente verschilt. Zo’n 95 procent van de gemeenten biedt een gemeentepolis aan, met ongeveer 635.000 deelnemers; sommige van die polissen dekken het eigen risico volledig. Het loont dus om te kijken wat jouw gemeente doet.

Meer weten?