Naar inhoud springen

AI meet je hart in een paar seconden en voorspelt net iets beter dan de arts wie het overleeft

gezondheid
Scherm­afbeelding 2026-11-19 om 06.19.28
Een arts die een MRI-scan van het hart opmeet, is daar al snel zo'n dertien minuten mee bezig. Software met kunstmatige intelligentie doet het in enkele seconden. En die snelle meting blijkt net iets beter te voorspellen welke patiënten in de jaren erna overlijden.
Dat laat groot Brits-Amerikaans onderzoek onder ruim 27.000 hartpatiënten zien. Het verschil is klein, maar het voedt een vraag die ook in Nederlandse ziekenhuizen speelt: mag de computer het meetwerk overnemen?

Waar draait het om?

Alles draait om de ejectiefractie: het percentage bloed dat de linkerhartkamer bij elke slag uitpompt. Bij een gezond hart ligt dat meestal tussen de 50 en 70 procent. Is het lager, dan pompt het hart minder krachtig.
Artsen gebruiken die waarde bij grote beslissingen. Denk aan de behandeling van hartfalen, een implanteerbaar hartapparaat, het risico van een operatie en het bewaken van het hart tijdens chemotherapie.
Op een MRI-scan tekenen artsen de rand van de hartkamer met de hand in. Dat kost tijd, en de ene arts tekent net anders dan de andere.

Wat het onderzoek liet zien

De onderzoekers lieten AI de scans opnieuw opmeten van 27.382 patiënten die tussen 2010 en 2019 in Londen of Pittsburgh een hart-MRI kregen. Die metingen legden ze naast de oorspronkelijke metingen van ervaren artsen. Daarna volgden ze de patiënten ruim vijf jaar. In die tijd overleden 3458 mensen, ongeveer 13 procent.
De AI-metingen hingen iets sterker samen met wie overleed. Zodra leeftijd en geslacht werden meegewogen, slonk dat voordeel tot een fractie. Wel bleef het statistisch overeind.
Opvallend: de AI-meting toevoegen aan die van de arts verbeterde de voorspelling flink. Andersom leverde weinig extra op. De software kwam bovendien gemiddeld zo'n 4 procentpunt lager uit dan de artsen.
"De computer meet sneller en consequenter, maar de winst in voorspelling is klein."

Waar de computer misgaat

Foutloos is de software niet. In een steekproef van 600 patiënten zat bij 1 procent een fout in het intekenen. Bij scans met extreem lage waarden ging het veel vaker mis.
Bij hypertrofische cardiomyopathie, een aandoening waarbij de hartspier verdikt is, deden artsen het juist beter. Mogelijk telt de software kleine spierrichels in de hartkamer verkeerd mee.
Belangrijkste kanttekening: het onderzoek keek terug. Niemand werd anders behandeld op basis van de AI-meting. Of patiënten er langer door leven, is dus niet aangetoond. Ook hebben meerdere onderzoekers financiële banden met het bedrijf dat de software op de markt brengt.
"Beter voorspellen is nog niet hetzelfde als langer leven."

En in Nederland?

Hier meten artsen de knijpkracht van het hart meestal met een echo. Een MRI volgt vaak als er meer detail nodig is.
Het UMCG leidt Europees onderzoek waarin AI automatisch metingen doet op echo's en hart-MRI's, ook in Nederlandse ziekenhuizen. Een laborant of arts controleert elke meting voordat die in het verslag komt. Het gaat om 500 tot 1000 MRI-scans in vijf landen. De vraag is of het meetwerk zo sneller gaat en of de uitkomsten minder uiteenlopen.
Als patiënt hoef je niets te doen. Wil je weten hoe jouw scan is beoordeeld, vraag het dan gerust aan je cardioloog.
AI en de hartscan in het kort
  • AI meet een hart-MRI in een paar seconden, een arts doet er zo'n dertien minuten over
  • In het onderzoek onder 27.382 patiënten voorspelde AI overlijden iets beter
  • Na correctie voor leeftijd en geslacht bleef van dat voordeel weinig over
  • Bij een verdikte hartspier deed de arts het beter
  • Een arts blijft nodig om fouten op te vangen
Meer weten?
loading

Loading