Wanneer ben je verslaafd aan alcohol? Doe de test

door Dirk Kruin

vrijdag, 30 januari 2026 om 6:20

bijgewerkt om vrijdag, 30 januari 2026 om 6:48

Drink je teveel? Of nog erger: ben je verslaafd? Natuurlijk niet, zul je zeggen. Ik kan makkelijk zonder.

Maar bij artsen kom je er niet zo makkelijk vanaf.

DSM5: het diagnoseboek van artsen

Artsen gebruiken de diagnose “stoornis in het gebruik van alcohol” (alcohol use disorder). Dat betekent: een problematisch patroon van drinken dat duidelijk schade of lijden veroorzaakt. (Stoornis in het gebruik van alcohol volgens de DSM 5)

Er zijn 11 mogelijke kenmerken

Meer of langer drinken dan je van plan was.
Mislukte pogingen om te minderen of te stoppen.
Veel tijd kwijt zijn aan alcohol (halen, drinken, herstellen).
Sterke verlangens (“craving”) naar alcohol.
Niet meer goed functioneren op werk, school of thuis door alcohol.
Blijven drinken terwijl het problemen geeft in relaties.
Belangrijke activiteiten opgeven vanwege alcohol.
In gevaarlijke situaties drinken (bijv. rijden, machines, zwemmen).
Doorgaan met drinken ondanks lichamelijke of psychische klachten door alcohol.
Tolerantie: je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect.
Ontwenningsverschijnselen als je stopt of minder drinkt (trillen, zweten, slecht slapen, onrust, misselijkheid).

Als je in 12 maanden tijd minstens 2 van deze punten hebt, is er medisch gezien al sprake van een stoornis in het alcoholgebruik (mild bij 2–3, matig bij 4–5, ernstig bij 6 of meer).

Praktische herkenningspunten

Signalen dat je alcoholgebruik richting verslaving gaat:

Je denkt vaak aan wanneer je weer kunt drinken.
Je drinkt vaker of meer dan je jezelf had voorgenomen.
Je hebt alcohol nodig om te ontspannen, te slapen of “gezellig” te zijn.
Je omgeving maakt zich zorgen of spreekt je erop aan.
Je krijgt geheugenproblemen, black‑outs of wordt prikkelbaar/agressief als je drinkt.
Je krijgt lichamelijke klachten (maag/darm, lever, hart, slaapproblemen).

Waarom “te laat wachten” riskant is

Veel mensen met een alcoholverslaving ontkennen lang dat er een probleem is, terwijl de schade (werk, relaties, gezondheid) al oploopt.
Hoe eerder je erkent dat je grip verliest, hoe beter de prognose en hoe eenvoudiger de behandeling (bijvoorbeeld gesprekstherapie, eventueel medicatie, zelfhulpgroepen).