Belangrijk puzzelstuk rondom oorzaak bipolaire stoornis ontdekt, en waarom het zo vaak verward wordt met depressie of schizofrenie

Heb je aan weinig slaap genoeg, ben je een nachtbraker en trap je weleens iets te hard op het gaspedaal? Onderzoekers denken een belangrijk stukje van de puzzel rond bipolaire stoornis te hebben gevonden en het draait allemaal om manie.

Bipolaire stoornis (vroeger een manisch-depressieve stoornis genoemd) kennen we vooral als de aandoening met de twee uitersten: diepe depressies aan de ene kant, manische episodes aan de andere kant. Lange tijd gingen wetenschappers ervan uit dat beide kanten ongeveer evenveel bijdragen aan de stoornis. Fout, blijkt nu.

Onderzoekers doken in genetische data van meer dan 600.000 mensen, van wie ruim 27.000 gediagnosticeerd met bipolaire stoornis. Door de genetische kenmerken van depressie eruit te filteren, konden ze precies zien welke genen specifiek bij manie horen. De uitkomst: maar liefst 81,5 procent van het genetische DNA achter bipolaire stoornis blijkt gelinkt aan manie. Depressie is verantwoordelijk voor slechts 18,5 procent.

De onderzoekers vonden 71 genetische varianten die met manie te maken hebben, waarvan 18 nog nooit eerder in verband waren gebracht met bipolaire stoornis. En dit zijn de eigenschappen die daarbij horen:

- Weinig behoefte aan slaap

- Een opvallend goed humeur

- Veel fysieke energie

- Een voorkeur voor 's avonds laat actief zijn (nachtbraker-type)

- Risicovol gedrag, zoals te hard rijden

Belangrijk om te zeggen: één of twee van deze dingen herkennen betekent natuurlijk niet dat je bipolaire stoornis hebt. Maar het verklaart wel meteen waarom de aandoening zo vaak door elkaar wordt gehaald met andere psychische aandoeningen, zoals depressie en schizofrenie, en waarom artsen er soms zo lang over doen om de juiste diagnose te stellen.

Nog een interessante vondst: de genen die met manie te maken hebben, bleken slechts een zwakke link te hebben met verslavingsgevoeligheid en riskant seksueel gedrag; twee dingen die vaak wel met bipolaire stoornis geassocieerd worden. Dat suggereert dat die symptomen mogelijk niet rechtstreeks door de manie zelf worden veroorzaakt, maar door iets anders.

Een deel van de gevonden genen blijkt invloed te hebben op bepaalde calciumkanalen in de hersenen, cruciaal voor hoe hersencellen met elkaar communiceren. En dat is goed nieuws, want dat betekent dat wetenschappers hier mogelijk een nieuw aanknopingspunt hebben voor toekomstige medicijnen.

Bipolaire stoornis is voor artsen al jaren een lastig te doorgronden aandoening. Met dit soort onderzoek komt er langzaam meer duidelijkheid. E hopelijk, op termijn, ook betere behandelingen voor de mensen die er dagelijks mee te maken hebben.

Bron: Vice