Je lichaam veroudert in golven: deze leeftijden blijken belangrijke kantelpunten

Je lichaam veroudert niet gelijkmatig: slagaders kunnen al in je dertiger jaren flink veranderen, terwijl andere organen op je vijftigste nog steeds in topconditie zijn. Een grote analyse van menselijk weefsel laat zien dat verschillende delen van het lichaam hun eigen biologische klok hebben. En opvallend vaak slaat die klok sneller rond twee momenten in het leven: in je dertiger en vijftiger jaren.

Een nieuwe studie bracht structurele veranderingen in tientallen menselijke weefsels in kaart. Daarvoor werden meer dan 25.000 weefselmonsters van 970 overleden donoren tussen 21 en 70 jaar geanalyseerd. Het ging om 40 verschillende soorten weefsel.

De slagaders bleken als eerste te verouderen. Hun sterkste structurele veranderingen vonden plaats in de dertiger jaren. Dat viel samen met een sterke toename van vroege plaquevorming. Mensen bij wie de slagaders sneller structureel verouderden, hadden bovendien vaker atherosclerose, waarbij plaque zich ophoopt in de bloedvaten en ze harder maakt.

Bij vrouwelijke voortplantingsorganen ziet het patroon er heel anders uit. Baarmoeder en vagina blijven tijdens de vroege volwassenheid relatief stabiel en veranderen vooral sterk rond de overgang. Daarbij zijn onder meer weefselatrofie en het dunner worden van het baarmoederslijmvlies zichtbaar.

De eierstokken volgen weer een eigen ritme: een eerste sterke verouderingsgolf rond 35 tot 40 jaar en een tweede tussen 55 en 60 jaar. Dat dubbele patroon dook bij veel meer organen op. Negen van de veertien weefsels waarvoor een betrouwbare ontwikkeling kon worden vastgesteld, vertoonden zo'n bifasische veroudering, meestal met versnellingen in de dertiger en vijftiger jaren. Daaronder vallen slokdarm, maag, dikke en dunne darm. Bij mannen gold hetzelfde voor prostaat en testis.

Opvallend is hoe sterk verschillende organen synchroon lijken te lopen. “Meer dan de helft van de weefsels die we bestudeerden volgde de structurele veroudering van de eierstokken”, zegt onderzoeksleider Sanju Sinha. “Daarom zien we de eierstokken als een soort pacemaker voor de veroudering van het hele lichaam.”

Maar uiteindelijk lijkt het lichaam geen enkele biologische klok te hebben. Het zijn er mogelijk tientallen en ze lopen lang niet allemaal gelijk.

Bron: Science Alert