Niet iedereen is een ochtend- of avondmens: er zijn zeker vijf slaaptypes

Wie dacht dat de wereld grofweg is verdeeld in vroege vogels en nachtbrakers, heeft het mis. Nieuw wetenschappelijk onderzoek laat zien dat er minstens vijf verschillende slaaptypes bestaan, elk met eigen karaktertrekken en gezondheidskenmerken.

Onderzoekers analyseerden data van ruim 27.000 volwassenen uit de Britse UK Biobank. Daarnaast werd het model getest bij meer dan 10.000 Amerikaanse tieners. De conclusie: binnen de bekende chronotypes zijn er meerdere verborgen subgroepen.

“Onze slaapritmes zijn in het digitale en post-pandemische tijdperk diverser dan ooit”, zegt Le Zhou, promovendus neurowetenschappen aan McGill University. “Als we die biologische diversiteit beter begrijpen, kunnen we slaap, werktijden en mentale zorg veel persoonlijker benaderen.”

De onderzoekers onderscheiden twee typen vroege vogels en drie typen nachtbrakers. Een van de avondgroepen valt nog mee: deze mensen reageren snel, presteren cognitief beter en nemen relatief veel risico’s, maar kampen niet per se met grote gezondheidsproblemen. Andere avondmensen hebben het een stuk zwaarder. Eén subtype is sterk gekoppeld aan depressie, roken en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Deze groep beweegt minder, gebruikt vaker antidepressiva en vertoont zelfs meetbare veranderingen in de witte stof van de hersenen.

De derde groep nachtbrakers is vooral mannelijk en combineert laat slapen met een hogere consumptie van alcohol, sigaretten en cannabis. Ook hier zien onderzoekers meer cardiovasculaire problemen en, opvallend, een verhoogd risico op prostaatziekten.

Bij de vroege vogels zien we eveneens contrasten. Eén subtype blijkt het gezondst van allemaal: weinig alcohol, nauwelijks roken, weinig risicogedrag en relatief stabiele emoties. Wel rapporteren deze mensen vaker angstklachten. Het andere ochtendtype – vaker vrouwen – vertoont juist meer depressieve symptomen en gebruikt vaker antidepressiva.

Volgens de onderzoekers laat dit zien dat onze interne biologische klok diep verweven is met hoe we leven, werken en ons voelen. Of zoals het team het samenvat: onze manier van slapen beïnvloedt waarschijnlijk veel meer aspecten van het dagelijks leven dan tot nu toe werd aangenomen.

Bron: Science Alert