Opvliegers, slecht slapen en een hoofd vol mist? Wat je écht moet weten over de overgang

"Ach, het hoort erbij." Jarenlang was dat ongeveer de standaard reactie als vrouwen klaagden over de overgang. Opvliegers? Even doorbijten. Slecht slapen: dat is de leeftijd. Vergeetachtigheid, dat zal wel stress zijn.

Gelukkig verandert er iets. De overgang is niet langer een onderwerp dat alleen fluisterend wordt besproken aan de keukentafel. Op sociale media, in podcasts en zelfs op de werkvloer delen vrouwen steeds vaker hun ervaringen. En dat is hard nodig, want ruim vier op de vijf vrouwen krijgen tijdens de overgang te maken met klachten die hun dagelijks leven flink kunnen beïnvloeden.

Veel mensen denken dat de overgang begint zodra de menstruatie stopt. In werkelijkheid is het een veel langere periode. De eerste fase, de perimenopauze, kan al jaren eerder beginnen. Menstruaties worden onregelmatig, hormonen schommelen en de eerste klachten steken de kop op.

Pas als een vrouw twaalf maanden niet meer ongesteld is geweest, spreken artsen officieel van de menopauze. Daarna volgt de postmenopauze, waarin het lichaam opnieuw een evenwicht probeert te vinden.

Hoe die overgang verloopt, verschilt enorm. De een merkt nauwelijks iets, terwijl de ander kampt met opvliegers, nachtelijk zweten, stemmingswisselingen, concentratieproblemen, gewrichtspijn of vaginale droogheid.

Jarenlang was hormoontherapie voor veel vrouwen dé oplossing. De behandeling kan opvliegers verminderen, de nachtrust verbeteren en helpt bovendien botontkalking tegen te gaan.

Toch kreeg hormoontherapie begin deze eeuw een slechte naam. Een groot Amerikaans onderzoek leidde destijds tot onrust over mogelijke risico's, zoals borstkanker, beroertes en bloedstolsels. Veel vrouwen stopten direct met hun medicatie of durfden er niet eens aan te beginnen.

Inmiddels is dat beeld flink genuanceerd. Nieuw onderzoek laat zien dat hormoontherapie voor veel gezonde vrouwen veilig kan zijn, mits op het juiste moment gestart en afgestemd op de persoonlijke situatie. Daarom zijn de medische richtlijnen onlangs aangepast en zijn sommige waarschuwingen versoepeld.

Hormonen zijn lang niet voor iedereen nodig. Ook leefstijl speelt een belangrijke rol tijdens de overgang.

Artsen adviseren vrouwen om minstens twee keer per week aan krachttraining te doen. Daarmee blijven spieren en botten sterker. Daarnaast zijn voldoende calcium, vitamine D, gezonde voeding, niet roken en matig alcoholgebruik belangrijk om het lichaam zo goed mogelijk te ondersteunen.

Volgens artsen is de grootste verandering misschien wel dat vrouwen zich niet langer hoeven neer te leggen bij hun klachten. Er komt meer wetenschappelijk onderzoek, huisartsen weten steeds meer over de overgang en vrouwen zoeken zelf actief naar betrouwbare informatie.

Dat is belangrijk, want de overgang is geen ziekte. Maar dat betekent niet dat je je er stilletjes doorheen hoeft te worstelen.

Wie maandenlang slecht slaapt, voortdurend uitgeput is of dagelijks last heeft van opvliegers, hoeft dat niet zomaar te accepteren. Er zijn tegenwoordig meer behandelmogelijkheden dan veel vrouwen denken.

Bron: Phys.org