Tatoeages hebben invloed op je immuunsysteem en dat begint de wetenschap nu pas te begrijpen

Tatoeages zijn allang niet meer voor een bepaalde groep mannen. Jan en alleman loopt rond met spreuken op zijn arm of ondefinieerbare plaatjes die een hele rug bedekken. Maar ondertussen komen er vanuit de wetenschap steeds meer zorgen over de schadelijkheid van de tatoeage-inkt. 

Recent onderzoek toont aan dat de inkt niet simpelweg in de huid blijft zitten. Pigmentdeeltjes worden opgenomen door immuuncellen in de huid. Als deze cellen afsterven, geven zij signalen af die het immuunsysteem actief houden. Dat kan leiden tot ontstekingen in nabijgelegen lymfeklieren, soms tot wel twee maanden na het zetten van de tatoeage. Met andere woorden: het lichaam blijft reageren op de inkt alsof er sprake is van een voortdurende prikkel.

Opvallend is dat de onderzoekers ook keken naar de interactie tussen tatoeage-inkt en vaccinaties. Wanneer een vaccin werd toegediend op een plek waar tatoeage-inkt aanwezig was, bleek de immuunrespons in sommige gevallen te veranderen. Bij het coronavaccin werd zelfs een verminderde immuunreactie waargenomen. Dat betekent nadrukkelijk niet dat tatoeages vaccins onveilig maken, maar wel dat tatoeagepigmenten onder bepaalde omstandigheden de communicatie tussen immuuncellen kunnen verstoren.

Het immuunsysteem werkt via een verfijnd netwerk van chemische signalen. Als die signalering wordt beïnvloed, kan dat gevolgen hebben voor hoe effectief het lichaam reageert op een vaccin of infectie.

Er is op dit moment geen sterk epidemiologisch bewijs dat tatoeages bij mensen leiden tot kanker. Toch is het verhaal daarmee niet klaar. Laboratorium- en dierstudies laten zien dat sommige pigmenten na verloop van tijd kunnen afbreken. Dat kan gebeuren door zonlicht (UV-straling) of bij laserverwijdering van tatoeages. Daarbij kunnen toxische en soms zelfs kankerverwekkende stoffen ontstaan.

Kanker ontwikkelt zich vaak over tientallen jaren. Dat maakt het moeilijk om directe verbanden te leggen, zeker omdat grootschalig en kleurrijk tatoeëren pas relatief recent wijdverbreid is.

De best gedocumenteerde gezondheidsrisico’s van tatoeages zijn allergische en ontstekingsreacties. Vooral rode inkt staat bekend om aanhoudende klachten zoals jeuk, zwelling en granulomen. Granulomen zijn kleine ontstekingsknobbels die ontstaan wanneer het immuunsysteem materiaal probeert af te schermen dat het niet kan afbreken.

Deze reacties kunnen maanden of zelfs jaren na het zetten van een tatoeage optreden en worden soms uitgelokt door zonlicht of veranderingen in de afweer. Chronische ontsteking is bovendien in verband gebracht met weefselschade en een verhoogd risico op verschillende ziekten. Voor mensen met auto-immuunziekten of een verzwakt immuunsysteem kunnen tatoeages daarom extra risico’s met zich meebrengen.

Voor de meeste mensen veroorzaken tatoeages echter geen ernstige gezondheidsproblemen. Maar risicoloos zijn ze niet. Tatoeages brengen stoffen in het lichaam die nooit bedoeld zijn om daar levenslang te blijven. De belangrijkste zorg is cumulatieve blootstelling: hoe groter, kleurrijker en talrijker de tatoeages, hoe hoger de totale chemische belasting.

In combinatie met zonlicht, veroudering, veranderingen in het immuunsysteem of laserverwijdering kunnen daar effecten uit voortkomen die de wetenschap nog niet volledig begrijpt.

Bron: Science Alert