Dat koffie deel uitmaakt van een gezond dieet is inmiddels wel bekend. Maar wist je dat cafeïne mogelijk ook invloed heeft op hoeveel lichaamsvet je opslaat? Nieuw onderzoek toont zelfs aan dat het stofje een rol kan spelen bij het verlagen van het risico op diabetes.
Voor veel mensen is koffie een vast onderdeel van de dag om alert te blijven. Maar de effecten van cafeïne gaan verder dan een energieboost. Onderzoekers van onder meer het Zweedse Karolinska Instituut ontdekten dat mensen met van nature hogere cafeïnespiegels in hun bloed gemiddeld een lager BMI en minder lichaamsvet hebben.
De studie, die in 2023 werd gepubliceerd, analyseerde genetische gegevens van bijna 10.000 mensen. Daarbij keken de onderzoekers specifiek naar genen die bepalen hoe snel het lichaam cafeïne afbreekt. Sommige mensen verwerken cafeïne langzamer, waardoor het stofje langer in het bloed aanwezig blijft.
Minder vet, lager diabetesrisico
Opvallend genoeg bleek dat hogere cafeïnespiegels samenhangen met een lager risico op diabetes. Volgens de onderzoekers wordt ongeveer de helft van dat effect verklaard doordat deze mensen gemiddeld minder lichaamsvet hebben.
Hoe dat precies werkt? Wetenschappers vermoeden dat cafeïne het energieverbruik van het lichaam verhoogt. Het stimuleert onder meer thermogenese – de productie van warmte – en vetverbranding. Daardoor zou het lichaam efficiënter calorieën kunnen verbranden.
Dat betekent overigens niet dat extra veel koffie drinken automatisch leidt tot gewichtsverlies. De onderzoekers benadrukken dat de langetermijneffecten van cafeïne nog onvoldoende bekend zijn. Eerdere kleine onderzoeken lieten wel zien dat cafeïne tijdelijk kan bijdragen aan een afname van gewicht en vetmassa, maar grotere studies zijn nodig om dat definitief te bevestigen.
Ook belangrijk: niet alle effecten van cafeïne zijn positief. Een hoge inname kan bijvoorbeeld leiden tot slaapproblemen, nervositeit of hartkloppingen.
Toch zien wetenschappers potentie. Volgens hen verdienen calorievrije dranken met cafeïne, zoals zwarte koffie of bepaalde theeën, verder onderzoek als mogelijk hulpmiddel bij het voorkomen van obesitas en diabetes type 2.