Een kop koffie om wakker te worden kennen we allemaal. Maar wat als datzelfde bakkie ook je mentale gezondheid een zetje kan geven? Nieuw grootschalig onderzoek suggereert dat koffie drinken mogelijk helpt om het risico op angst en depressie te verlagen, mits je het niet overdrijft. Sterker nog: er lijkt een ideale hoeveelheid te zijn.
Onderzoekers van de Fudan University in China analyseerden gegevens van maar liefst 461.586 mensen die bij de start van het onderzoek geen mentale klachten hadden. De deelnemers werden gemiddeld 13,4 jaar gevolgd. Hun koffieconsumptie werd afgezet tegen latere diagnoses van angst- en stemmingsstoornissen.
De uitkomst? Wie dagelijks twee tot drie koppen koffie drinkt, lijkt het beste af te zijn.
De kracht van ‘matig’ koffie drinken
De cijfers laten een zogenoemde J-vormige curve zien. Dat betekent dat zowel helemaal geen koffie drinken als juist heel veel koffie drinken minder gunstig is. De laagste kans op mentale klachten werd gevonden bij mensen die twee tot drie koppen per dag drinken.
Ga je daar overheen, dan verdwijnt het voordeel. Bij vijf koppen of meer per dag neemt het risico op stemmingsstoornissen zelfs weer toe. Met andere woorden: meer is niet beter.
Opvallend is dat het type koffie weinig verschil maakt. Of het nu gaat om filterkoffie, oploskoffie of zelfs cafeïnevrije varianten: de trend blijft hetzelfde. Wel lijken mannen iets meer baat te hebben bij koffie dan vrouwen.
De onderzoekers hielden rekening met allerlei andere factoren die invloed kunnen hebben, zoals leeftijd, opleidingsniveau, beweging en bestaande gezondheidsproblemen. Dat maakt de kans groter dat koffie zelf een rol speelt, al is een direct oorzakelijk verband niet bewezen.
Waarom koffie mogelijk helpt
Wat zit er dan in koffie dat zo’n effect kan hebben? Volgens de onderzoekers draait het niet alleen om cafeïne. Koffie bevat namelijk ook andere bioactieve stoffen die mogelijk ontstekingsremmend werken en invloed hebben op hersengebieden die betrokken zijn bij stress en stemming.
Hoewel er geen directe metingen in de hersenen zijn gedaan, sluiten de resultaten aan bij eerder onderzoek dat koffie koppelt aan een lager risico op hartziekten, een gezonder gewicht en zelfs een langere levensduur.
Toch plaatsen de wetenschappers ook kanttekeningen. Zo werd het koffiegebruik slechts één keer gemeten, aan het begin van de studie. Veranderingen in drinkgedrag gedurende de jaren zijn dus niet meegenomen. Ook genetische verschillen in hoe mensen cafeïne verwerken bleken weinig invloed te hebben op de uitkomsten.
Wat wel duidelijk is: mentale gezondheidsproblemen nemen wereldwijd toe en eenvoudige preventieve maatregelen zijn hard nodig. Als iets simpels als een paar koppen koffie per dag al kan helpen, zou dat voor miljoenen mensen verschil kunnen maken.
Dus de volgende keer dat je een tweede of derde kop inschenkt, voelt dat misschien nét iets minder als een guilty pleasure en meer als een slimme keuze.