Goed nieuws voor iedereen die zijn dag niet doorkomt zonder koffie: de hoeveelheid cafeïne in je bloed kan invloed hebben op je lichaamsvet. En op die manier de kans op diabetes en hart- en vaatziekten verkleinen.
Het onderzoek werd uitgevoerd door wetenschappers van het Karolinska Institute, de University of Bristol en Imperial College London. De conclusie: mensen met een hogere cafeïnespiegel in hun bloed hebben gemiddeld een lager BMI en minder lichaamsvet. En minstens zo interessant: zij lopen ook een lager risico op het ontwikkelen van type 2 diabetes.
Opvallend genoeg gaat het hier niet om mensen die heel veel koffie drinken. Integendeel. De onderzoekers keken naar genetische varianten die bepalen hoe snel cafeïne wordt afgebroken in het lichaam. Mensen met bepaalde variaties in de genen CYP1A2 en AHR breken cafeïne langzamer af. Daardoor blijft het langer in het bloed circuleren, ook al drinken ze gemiddeld juist minder cafeïnehoudende dranken.
Met behulp van een methode die Mendeliaanse randomisatie heet — een techniek die genetica gebruikt om oorzaak en gevolg beter te onderscheiden — analyseerden de onderzoekers gegevens van bijna 10.000 mensen. Daaruit bleek dat ongeveer de helft van het beschermende effect tegen diabetes verklaard kan worden door een lager BMI. Minder vet dus minder risico.
Eerdere studies
Dat cafeïne invloed heeft op gewicht is niet helemaal nieuw. Eerdere studies lieten al zien dat matige cafeïne-inname samenhangt met een lager BMI en soms ook een betere hartgezondheid. Wat dit onderzoek toevoegt, is een sterker aanwijzing voor causaliteit: het is niet alleen een leefstijleffect, maar mogelijk ook een biologisch mechanisme.
De verklaring: cafeïne verhoogt de thermogenese — de warmteproductie van het lichaam — en stimuleert vetverbranding. Dat zijn twee processen die een sleutelrol spelen in de stofwisseling. Kleine effecten, zeker, maar gezien de wereldwijde consumptie van cafeïne kunnen die op populatieniveau groot uitpakken.
Dat betekent overigens niet dat we massaal cafeïnepillen moeten gaan slikken. De onderzoekers benadrukken dat de langetermijneffecten nog onzeker zijn en dat cafeïne ook nadelen heeft, zoals slaapproblemen en hartkloppingen. Bovendien werd geen direct verband gevonden tussen cafeïnespiegels en hart- en vaatziekten zoals beroertes of hartritmestoornissen.
De volgende stap is een grootschalige, gecontroleerde studie waarin wordt gekeken of caloriearme cafeïnehoudende dranken daadwerkelijk kunnen helpen bij het verlagen van obesitas- en diabetesrisico’s. Tot die tijd geldt: koffie is geen wondermiddel, maar misschien wel meer dan alleen een oppepper.