Als je ouder wordt: ruim je rommel op – uit liefde voor je kinderen

Steeds meer ouderen kiezen daarom voor ‘opruimen bij leven’. Niet uit somberheid, maar uit verantwoordelijkheid. De Amerikaanse psychotherapeut Cynthia Wall (81) beschrijft hoe ze nu al haar huis uitmest, omdat haar kinderen duidelijk hebben gezegd dat ze haar spullen niet willen – geen antieke telefoon, geen tweede servies, geen verzameling keramische paarden. Het is confronterend, schrijft ze, maar ook bevrijdend: de herinneringen blijven, de ballast gaat.

In Scandinavië heeft dat een naam: Swedish death cleaning, populair geworden door Margareta Magnusson in haar boek “The Gentle Art of Swedish Death Cleaning”. Het principe is simpel en radicaal eerlijk: wacht niet tot anderen jouw troep moeten ordenen, maar beslis zelf wat blijft, wat weg kan en wat aan wie wordt doorgegeven. Dat is geen morbide hobby, maar een manier om regie te houden over je nalatenschap – en ruzie over erfstukken te voorkomen.

Er is nog een reden om tijdig op te ruimen: je eigen gezondheid. Onderzoek naar ouderen wijst erop dat een volgestouwd huis samenhangt met meer stress, hogere cortisolspiegels en een groter risico op vallen. Minder spullen betekent letterlijk meer loopruimte, minder struikelgevaar en meer overzicht in het dagelijks leven. Dat is geen esthetische luxe, maar een veiligheidsmaatregel.

Tegelijk is het emotioneel werk. Spullen zijn verhard geheugen: de tafel waaraan verjaardagen werden gevierd, de quilt van oma, de boekenkast als levensarchief. Toch kun je, zoals Wall schrijft, de herinnering scheiden van het object. Een foto van de quilt kan genoeg zijn; het servies kan naar iemand die het gebruikt. Veel senioren ervaren zelfs plezier in het nu al weggeven van ‘erfstukken’ en zien hun kinderen of kleinkinderen er nog van genieten.

Opruimen op leeftijd is daarmee geen strafexpeditie tegen je verleden, maar een herinrichting van je laatste levensfase. Je gunt jezelf een lichter huis – en je kinderen een rouwperiode die niet begint met een rolcontainer op de oprit.