De vijf waarschuwingssignalen van een toxische persoonlijkheid – en waarom ze vaak toch succesvol zijn

zondag, 01 februari 2026 om 6:18

We kennen ze allemaal: de charmante collega die achter je rug om intrigeert, de vriend die altijd complimentjes uitdeelt maar nooit oprecht lijkt. En later denk je: hoe dom was ik dat ik dat niet zag aankomen.

Nieuw wetenschappelijk onderzoek brengt in kaart welke kenmerken een toxische persoonlijkheid verraden – én waarom deze mensen ondanks alles vaak carrière maken.

De vijf waarschuwingssignalen

Volgens psycholoog Jeremy Dean van PsyBlog, die zich baseert op onderzoek gepubliceerd in het vakblad Personality and Individual Differences, vertonen mensen met een toxische persoonlijkheid een combinatie van arrogantie en bedrog. De vijf belangrijkste kenmerken zijn:

Vleierij als strategie – Ze zijn bereid anderen excessief te complimenteren om gunsten te verkrijgen.
Misbruik door misleiding – Ze bedriegen en manipuleren anderen voor eigen gewin.
Pronken met status – Ze genieten ervan hun hogere positie aan anderen te laten zien.
Bevoorrecht gedrag – Ze gedragen zich alsof regels niet voor hen gelden.
Afgunst en hebzucht – Ze willen hebben wat anderen niet hebben.

Waarom slagen ze toch?

Hier komt het verrassende inzicht: onderzoekers ontdekten dat toxische persoonlijkheden overleven en zelfs floreren wanneer ze één cruciaal ingrediënt bezitten – goede sociale vaardigheden. Deze vaardigheden helpen hen hun bedrieglijke aard te verbergen achter een façade van charme en onschuld.

Professor Gerhard Blickle, medeauteur van het onderzoek, verklaart: "Dergelijke persoonlijkheden hebben de neiging zich voortdurend op zichzelf te richten. Goede sociale vaardigheden stellen hen in staat anderen te bedriegen." Collega's beschouwen hen vaak zelfs als promotiewaardig, ondanks hun schadelijke eigenschappen.

De les? Vertrouw niet blind op charme. Kijk naar daden, niet naar woorden.