Gaat je partner vreemd? Zo betrouwbaar zijn 9 bekende signalen volgens onderzoek
Liefde, relaties, geluk
Je partner neemt de telefoon ineens mee naar de wc, werkt vaker over en lacht het weg als je ernaar vraagt. Lijstjes met signalen van vreemdgaan zien daarin een alarmbel. Onderzoek naar liegen en ontrouw is voorzichtiger: gedrag verraadt een leugen slecht en de meeste Nederlanders met een vaste partner hadden het afgelopen halfjaar maar één sekspartner.
Zo vaak komt vreemdgaan voor
Rutgers, het kenniscentrum voor seksualiteit, ondervroeg samen met het RIVM en het CBS ruim 15.500 Nederlanders van 18 tot 80 jaar. Van de mensen met een vaste partner had 6 procent van de mannen en 3 procent van de vrouwen in het afgelopen halfjaar meer dan één sekspartner. De antwoorden zijn verzameld tussen september 2022 en februari 2023.
Dat cijfer is geen exacte meting van vreemdgaan. Mensen in een open relatie tellen mee, een emotionele affaire niet. Wat als vreemdgaan geldt, verschilt bovendien per stel. Het Relatietherapeuten Register Nederland noemt geheimhouding en een verschuiving in exclusiviteit als de kern.
Gedrag verraadt een leugen slecht
Veel klassieke signalen draaien om gedrag: een weggedraaid scherm, een partner die ineens extra lief doet of je vermoeden lacherig wegwuift. Psycholoog Aldert Vrij, hoogleraar aan de Britse University of Portsmouth, onderzoekt hoe je leugenaars herkent. In een overzichtsartikel uit 2019 in het vakblad Annual Review of Psychology concluderen hij en zijn collega’s Maria Hartwig en Pär Anders Granhag dat “de non-verbale signalen van bedrog die tot nu toe zijn ontdekt, zwak en onbetrouwbaar” zijn. Mensen zijn “middelmatige leugenvangers als ze op gedrag letten”, schrijven ze.
De Amerikaanse psychologen Charles Bond en Bella DePaulo kwamen in 2006 tot een vergelijkbare uitkomst. Ze bundelden 206 onderzoeken met samen bijna 24.500 beoordelaars. Gemiddeld beoordeelden die 54 procent van de uitspraken goed, iets beter dan gokken. Leugens herkenden ze in 47 procent van de gevallen. Mensen die graag geloofd willen worden, kwamen in die onderzoeken juist eerder leugenachtig over.
“De non-verbale signalen van bedrog die tot nu toe zijn ontdekt, zijn zwak en onbetrouwbaar.”
Vrouwen missen eerder een slippertje dan dat ze onterecht wantrouwen
Een team van Amerikaanse en Canadese onderzoekers onder leiding van Paul Andrews vergeleek bij 203 jonge stellen de vermoedens van de een met wat de ander zelf toegaf. Het verscheen in 2008 in het vakblad Human Nature. Mannen en vrouwen schatten het geregeld goed in, mannen iets vaker dan vrouwen.
Opvallend is welke fout vrouwen maakten. Ze misten een slippertje veel vaker dan dat ze hun partner onterecht verdachten. Bij mannen kwamen beide fouten ongeveer even vaak voor.
De 9 signalen naast het onderzoek
- De telefoon gaat overal mee. Een vergrendeld scherm en verdwijnende berichten zijn op zichzelf niet verdacht; veel mensen gebruiken ze voor hun privacy. Een plotselinge verandering zegt meer dan een vaste gewoonte.
- Een nacht weg voor werk zonder uitleg. Het reisje zelf bewijst weinig. Het verhaal erover zegt meer, want volgens Vrij vertellen mensen die de waarheid spreken zoveel mogelijk details.
- Steeds ‘druk’. Minder tijd samen valt op. Werk, mantelzorg of vermoeidheid kunnen het ook verklaren.
- Ineens bezig met het uiterlijk. Een sportschoolabonnement of nieuwe kleren passen ook bij een goed voornemen of een verjaardag met een rond getal.
- Vrienden doen vreemd. Lastig te toetsen en makkelijk verkeerd te lezen. Er is geen onderzoek dat dit als betrouwbaar teken aanwijst.
- Je intuïtie. Dit signaal heeft de meeste onderbouwing: partners schatten ontrouw redelijk in, al missen vrouwen vaak iets.
- Een veranderd seksleven. Minder of juist meer zin komt in elke relatie voor. Het zegt pas iets in combinatie met andere veranderingen.
- Ineens extra lief. Gedrag is een zwakke aanwijzing voor bedrog, ook als het warm gedrag is.
- Lacherig als je het aankaart. Nerveus of ontwijkend gedrag verraadt volgens de review van Vrij weinig. Een verontwaardigde partner die de waarheid spreekt, kan net zo vreemd reageren.
“Mensen zijn middelmatige leugenvangers als ze op gedrag letten.”
Wat je nu kunt doen
- Zoek een patroon. Eén signaal bewijst niets. Let op veranderingen die samen en steeds opnieuw voorkomen.
- Stel open vragen. Vrij en Granhag schreven in 2012 dat de vragen die je stelt ertoe doen. Vraag door naar een avond of een reis: wie waren er, waar aten jullie, hoe laat was je thuis? Verbale signalen zijn volgens Vrij betrouwbaarder dan lichaamstaal.
- Spreek af wat vreemdgaan is. Appen, flirten en seks: de grens verschilt per stel. Een gesprek daarover voorkomt een ruzie over een misverstand.
- Zoek hulp. Een relatietherapeut helpt bij een vermoeden en na een ontdekking. Erkende therapeuten vind je bij het Relatietherapeuten Register Nederland.
Een partner die de telefoon meeneemt naar de wc, kan daar ook het nieuws lezen.
Meer weten?
POPULAIR NIEUWS
Hoe vaak moet je je handdoek écht wassen? De vuistregel is strenger dan je denkt
Help je je kind aan een huis? De schenking op papier ligt onder vuur, maar deze route laat het kabinet met rust
Vaatwasserexpert waarschuwt voor 5 veelgemaakte fouten, waaronder voorspoelen
Ineens een heksenkring in je gazon? Goed nieuws voor je tuin, minder voor je peuter of hond
Vliegtuigmodus vergeten: stort het vliegtuig dan neer?
Seks inplannen en erover praten: 5 tips van een seksuoloog
Loading