Droogterecord van 1976 verbroken: Noord-Holland heeft neerslagtekort van 400 millimeter

De extreme droogte in Nederland bereikt een nieuw kantelpunt. In delen van Noord-Holland is het regionale droogterecord uit 1976 inmiddels verbroken. Op sommige plaatsen bedraagt het neerslagtekort ongeveer 400 millimeter. Tegelijkertijd scherpen steeds meer waterschappen de maatregelen aan om de schaarse zoetwatervoorraad te beschermen.

Volgens meteorologen van het KNMI is de situatie uitzonderlijk. Hoewel het landelijke droogterecord uit 1976 nog niet is verbroken, liggen de neerslagtekorten in delen van Noord-Holland, Zuid-Holland en Zeeland inmiddels boven de waarden van vijftig jaar geleden. Vooral Noord-Holland springt eruit, met een lokaal tekort van circa 400 millimeter. Dat betekent dat er sinds het begin van het groeiseizoen honderden millimeters minder regen is gevallen dan normaal, terwijl de verdamping juist uitzonderlijk hoog bleef.

De gevolgen worden steeds zichtbaarder. Boeren zien hun gewassen verdrogen en moeten steeds vaker kiezen welke percelen ze nog kunnen beregenen. In natuurgebieden vallen vennen droog, neemt de kans op natuurbranden toe en staan kwetsbare ecosystemen onder zware druk. Ook de lage waterstanden in sloten, vaarten en meren zorgen voor problemen bij het vasthouden van voldoende zoet water.

Om verdere schade te beperken voeren steeds meer waterschappen beperkingen in voor het onttrekken van oppervlaktewater. In verschillende regio's mogen boeren en bedrijven overdag geen water meer oppompen uit sloten en meren, of gelden complete onttrekkingsverboden. De maatregelen verschillen per waterschap, maar hebben allemaal hetzelfde doel: voorkomen dat het beschikbare zoetwaterpeil verder daalt en verzilting toeneemt.

Volgens deskundigen is een paar zomerse buien niet voldoende om de situatie wezenlijk te verbeteren. Het huidige neerslagtekort is zo groot dat alleen langdurige regen over een langere periode verlichting kan brengen. Zolang die uitblijft, blijft de druk op landbouw, natuur en waterbeheer groot.

De vergelijking met 1976 dringt zich steeds nadrukkelijker op. Dat jaar geldt nog altijd als het ijkpunt voor extreme droogte in Nederland. Dat juist nu regionale records worden gebroken, laat zien hoe hard de droogte in sommige delen van het land toeslaat. Voor waterbeheerders is dat reden om de maatregelen verder op te schalen, terwijl de weersverwachtingen vooralsnog weinig uitzicht bieden op een structurele omslag.