Hittekoepel houdt Europa in zijn greep: waarom de temperaturen blijven oplopen

Klimaat, natuur en milieu
dinsdag, 23 juni 2026 om 18:15
187776908_m
Europa maakt zich op voor een periode van uitzonderlijke warmte. In Nederland wordt vanaf morgen in negen provincies code oranje afgegeven vanwege de aanhoudende hitte. De oorzaak ligt volgens meteorologen bij een zogenoemde hittekoepel, een weersysteem dat ervoor zorgt dat warme lucht langdurig boven hetzelfde gebied blijft hangen.
Een hittekoepel ontstaat wanneer een krachtig hogedrukgebied zich lang boven een regio vestigt. Hierdoor wordt warme lucht als het ware opgesloten in de onderste lagen van de atmosfeer. Omdat die lucht niet gemakkelijk kan wegstromen, blijven de temperaturen dag na dag stijgen.
Daarnaast speelt de hoge luchtdruk een belangrijke rol. De lucht wordt samengedrukt, waardoor die verder opwarmt. Tegelijkertijd zorgt het vrijwel ontbreken van bewolking voor veel zonuren. De voortdurende instraling van de zon versterkt het opwarmingseffect, waardoor de hitte zich steeds verder kan opbouwen.
Niet alleen overdag is de warmte merkbaar. Ook tijdens de nachtelijke uren blijft het ongewoon warm. Vooral in stedelijke gebieden koelt het nauwelijks af. Gebouwen, asfalt en andere verharde oppervlakken slaan overdag warmte op en geven die ’s nachts weer af. Airco's en intensieve menselijke activiteit versterken dit effect. Hierdoor starten veel steden iedere nieuwe dag met hogere temperaturen dan de dag ervoor.
Meteorologen wijzen erop dat hittekoepels vaak samengaan met hittegolven. In Nederland is officieel sprake van een hittegolf wanneer gedurende minstens vijf opeenvolgende dagen temperaturen van 25 graden of hoger worden gemeten, waarbij het kwik op ten minste drie dagen de grens van 30 graden overschrijdt. Omdat een hittekoepel zich vaak langzaam verplaatst, kan ook een hittegolf langdurig aanhouden.
Hoewel dergelijke weersituaties niet uniek zijn, zien deskundigen ze de laatste jaren vaker optreden. Wetenschappers brengen dat in verband met klimaatverandering, die de kans vergroot dat stabiele hogedrukgebieden langere tijd boven dezelfde regio blijven liggen. Daardoor kunnen warme perioden zich langer uitstrekken dan vroeger gebruikelijk was.
Voorlopig lijkt er nog weinig verlichting in zicht. Volgens de huidige weersverwachtingen blijven de temperaturen de komende dagen ruim boven zomerse waarden uitkomen. Pas rond volgende week dinsdag wordt een daling naar minder dan 25 graden verwacht. Mocht dat scenario uitkomen, dan kan Nederland afstevenen op een hittegolf die ongeveer twaalf dagen duurt.
loading

Loading